مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٢ - طبقه اول
است که مطابق (و لااقل نزدیک به واقع) درآمده است. ما در اینجا عبارت پروفسور کربن را میآوریم:
«این فیلسوف، در رسالهای مدت امپراطوری عرب را از طریق محاسباتی که هم از علوم یونانی من جمله اخترشماری اقتباس کرده و هم از تفسیر متون قرآنی استفاده نموده مساوی ٦٩٣ سال پیش بینی کرد.» [١]
این که برخی نوشتهاند: «تمایل و آشنایی مسلمین با فلسفه یونانی با ترجمه آثار حکمای یونان و اسکندریه و تفاسیر و شروح آنها و همچنین با تعلیمات گروهی مانند قویری، یوحنا بن حیلان و ابویحیی المروزی (مرورودی سریانی) و ابوبشر متی بن یونس و ابوزکریا یحیی بن عدی آغاز شد» [٢] صحیح نیست. تمایل و آشنایی مسلمین و بلکه پیدایش فیلسوف صاحب نظر در میان آنها قبل از دوره افراد نامبرده به وقوع پیوست. فلسفه اسلامی با ابویوسف یعقوب کندی آغاز میشود و به وسیله شاگردان او ادامه مییابد.
شخصیتهای نامبرده، برخی (ابراهیم قویری، ابراهیم مروزی، یوحنا بن حیلان، ابن کرنیب) با شاگردان کندی هم دوره و هم طبقهاند و برخی (ابوبشر بن متی و یحیی بن عدی) چنانکه بعداً خواهیم گفت در طبقه سوم و چهارم محسوب میشوند. بعداً درباره این مطلب توضیح بیشتری خواهیم داد و مقدار تأثیر افراد نامبرده را بیان خواهیم نمود.
کندی همچنانکه فیلسوفی عالیقدر بوده، مسلمانی متصلب و پاک اعتقاد و مدافع بوده است. کتب زیادی در حمایت دین اسلام نوشته است. بعضی به اتکای برخی قرائن او را شیعه دانستهاند [٣]. کندی از افرادی است که در هر مسألهای که میان اصول اسلامی و اصول فلسفه تعارض یافته است جانب اسلام را گرفته است، چنانکه از عقیده خاص او درباره حدوث زمانی عالم و حشر اجساد پیداست. کندی از افرادی است که همیشه کوشا بوده است که معارف اسلامی و اصول فلسفی را با یکدیگر توفیق دهد. این همان کاری است که با کندی شروع شد و ادامه یافت.
عجیب این است که برخی او را به علت این که نامش یعقوب و نام پدرش اسحاق و
[١]. تاریخ فلسفه اسلامی، ص ١٩٩.[٢]. دکتر ذبیح اللَّه صفا، تاریخ علوم عقلی در اسلام، ص ١٦١.[٣]. شیخ عبد اللَّه نعمه، فلاسفه شیعه.