مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٥ - آیین مسیحی
اسلام بر مسیحیت وارد شد، اشاره میکند و میگوید:
«با یک نظر سریع به نقشهای که اخیراً آقای «ژ. دویلیه» استاد دانشکده حقوق «نولوز» ضمن انتشار حاصل زحمت زیاد و پرفایده خویش نشر کرده روشن میشود که چگونه مبلغینی از ایالت کلده به کشورهای مدیترانه و دریای چین رفته و تا هندوستان جنوبی و تبت و کشور مغولستان، عده زیادی را به دین مسیح درآوردهاند. این تبلیغ در میان کشورها نشده بلکه در میان ملل صحراگردی به عمل آمده است که هر روز در یک کشور به سر میبردند. به این طریق دین مسیح در این نقاط بسیار دور تا قرن سیزدهم هنوز پابرجا بود و هنگامی که مبلغین «فرانسیسکن» از قبیل «ژان دوپلان کارپن» و «روبروک» و مسافرینی مانند «مارکوپولو» به آن کشور مسافرت کردند، آن را در حال حیات یافتند. در میان اردوهای سیار رؤسای طوائف مغول که به دنبال پیروزی به طرف مغرب روان بودند و هنوز درباره اختیار ادیان مختلفی مانند بودایی و مانوی و اسلام که در میان راهشان بود تردید داشتند، مذهب نسطوری طرفدار زیاد پیدا کرد و هنگامی رسید که احتمال میرفت تمام رقبای خود را شکست دهد. قبول دین اسلام از طرف مغول، شکست بزرگی برای مسیحیت در این نواحی بود.» [١]
در زمان خسرو پرویز، مسیحیت در ایران بیش از هر وقت دیگر قوت گرفت.
بسیاری از نزدیکان شاه که از ایرانیان اصیل بودند عیسوی شدند. چنانکه میدانیم خسرو پرویز در اثر قیام و انقلاب بهرام چوبین، سردار معروف ایرانی مجبور شد ایران را ترک کند و به رقیب قدرتمند خویش «موریکیوس» قیصر روم پناه ببرد و از او استمداد کند و با دادن امتیازاتی به او و با کمک او به پایتخت برگردد. گویند خسرو در مدتی که در روم مانده بود تمایلی به مسیحیت پیدا کرده بود.
کریستن سن میگوید:
«موبدان چندان از بازگشت خسرو که در سال ٥٨١ میلادی اتفاق افتاد شادمان نشدند، زیرا که این پادشاه از روم این ارمغان را همراه داشت که
[١]. همان کتاب، ص ٢١٨ و ٢١٩.