مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٦ - طبقه دوم

راجع به کیفیت ظهور فلسفه در یونان و سپس در اسکندریه نقل میکند و نام قویری در آن جریان آمده است.

فارابی بعد از بحثی درباره ظهور و نشر فلسفه در یونان و سپس در اسکندریه، میگوید:

«مقارن ظهور اسلام، تعلیم از اسکندریه مصر به انطاکیه منتقل شد و مدتی گذشت و کار کسادی حکمت به آنجا کشید که در انطاکیه جز یک معلم وجود نداشت. دو نفر یکی اهل مرو و دیگری اهل حران از او حکمت آموختند و از انطاکیه بیرون رفتند در حالی که یک عده کتاب با خود بردند.

بعد از آن ابراهیم مروزی و یوحنا بن حیلان نزد شخص مروی، و اسرائیل اسقف و ابراهیم قویری نزد شخص حرانی به تعلم پرداختند. اسرائیل و قویری هردو به سوی بغداد رهسپار شدند. اسرائیل به امور دینی پرداخت و قویری به کار تعلیم مشغول شد. یوحنا بن حیلان نیز به کارهای دینی پرداخت و ابراهیم مروزی به بغداد آمد و ابوبشر متی نزد او تحصیل کرد.» [١]

از سخن فارابی پیداست که تعلیم و تعلم در حوزه انطاکیه (که حوزه نصرانی بوده) منحصر بوده به منطق، آنهم تا اواخر اشکال وجودیه. فارابی طبق گفته خودش منطق را نزد یوحنابن حیلان آموخته است و میگوید همین که کار تعلیم به دست مسلمین افتاد تحریم بقیه منطق- که قبلًا کلیسا تحریم کرده بود- لغو شد.

مسعودی در کتاب معروف التنبیه والاشراف میگوید: ما در کتاب فنون المعارف و ما جری فی الدهورالسوالف گفتهایم به چه سبب مقارن زمان عمر بن عبد العزیز، تعلیم از اسکندریه به انطاکیه منتقل شد و مقارن ایام متوکل از انطاکیه به حران منتقل گشت و در زمان معتضد (٢٧٩- ٢٨٩) امور تعلیم به دست ابراهیم قویری و یوحنا بن حیلان (متوفّی در ایام مقتدر در بغداد) و ابراهیم مروزی افتاد و بعد از آنها منتهی شد به ابواحمد بن کرنیب و ابوبشر متی و بعد از آنها به ابونصر فارابی رسید.

قویری بنا به گفته ابن الندیم استاد ابوبشر متی بوده است.

٢. ابویحیی، ابراهیم مروزیسابق الذکر. او نیز استاد ابوبشر متی بوده است.