ملک ظهیر، نوه ملک صالح پادشاه آن ناحیه بود. وی میگوید از استقرار دین اسلام در آن زمان تقریباً یک قرن میگذشت، و از تواضع و زهد و دینداری سلطان که مانند مردم آنجا پیرو مذهب شافعی بود مطالبی در سفرنامه پرارج خود نوشته است. ملک ظهیر مجالس بحث و جدال درباره مطالب دینی و قرائت قرآن با حضور علما و متکلمین ترتیب داده بود و پیاده به نماز جمعه میرفت و گاه بیگاه با کفار نواحی داخلی میجنگید.»

در مقاله نامبرده سپس درباره نه نفر که به مقدسین نه گانه معروفند و اسلام را در اندونزی ترویج کردند سخن میراند. آنگاه میگوید یکی از آنها به نام «سه سیتی جنار» عقاید صوفیانهای نظیر عقاید حلاج داشته و مورد انکار دیگران بوده است، و سپس اینچنین به سخن خود ادامه میدهد:

«اگرچه عقاید سه سیتی با عقاید حلاج ایرانی کاملًا شباهت دارد، ولی این امر دلیل نمیشود که اسلام از طریق ایران به جاوه آمده باشد. اما بهطور مسلّم میتوان گفت اسلامی که در جاوه رواج دارد از ایران به هند غربی و سپس به سوماترا آمده است. برای تأیید مطلب فوق مثال دیگری نیز میتوان آورد، از این قرار که روز دهم ماه محرم، شیعیان به خاطر روز شهادت حسین بن علی (علیهماالسلام) عزاداری میکنند و مجالس سوگواری ترتیب میدهند. در اندونزی نیز غذایی تهیه میکنند به نام «بوبودسورا» که شاید از لغت عاشورای ایرانی که همانا دهم ماه محرم میباشد گرفتهاند. در جاوه نیز محرم را سورا نامند. نفوذ بارز شیعه را در ناحیه اتجه واقع در شمال سوماترا میتوان مشاهده کرد و در آنجا محرم را ماه حسن حسین میگویند ... از دلایل دیگری که در اثبات نفوذ اسلام از راه ایران به اندونزی میتوان ذکر کرد، این است که در اندونزی هنگام آموختن طرز صحیح قرائت قرآن، برای نشان دادن حروف مصوّت الفبای عربی اصطلاحات فارسی به کار میبرند نه عربی. نشانههای دیگری نیز از تأثیر فرهنگ ایرانی در ضمن مطالعات آثار اندونزی میتوان یافت.» [١]

آقای پروفسور اسماعیل یعقوب، رئیس دانشگاه سورابایای اندونزی که در

[١]. اسلام صراط مستقیم، ص ٤٦٦ و ٤٦٧.