مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٠ - نشر و تبلیغ اسلام
کنگره هزاره شیخ طوسی در روزهای آخر اسفند ٤٨ و اول فروردین ٤٩ شرکت کرده بود و اینجانب نیز افتخار شرکت در آن کنگره را داشت، در سخنرانی خود تحت عنوان «نقش دانشمندان ایرانی در فرهنگ و معارف اسلامی و میراث علمی جهان» چنین اظهار داشت:
«نام فارس که در حدیث شریف نبوی آمده و امروز ایران خوانده میشود، در میان ما مسلمانان اندونزی کاملًا مشهور است، زیرا ما به خوبی میدانیم که دین اسلام به وسیله مبلغانی که از خارج و از جمله ایران آمدند وارد جزایر اندونزی شد. مبلغین ایرانی به اندونزی آمدند و آیین اسلام را در سراسر این کشور نشر دادند، تا جایی که امروز کشور اندونزی که دارای صدو ده میلیون نفوس است ٩٠ درصد آن مسلمان هستند.» [١]
نفوذ اسلام در هندوستان و پاکستان نیز تا حد زیادی مرهون مساعی ایرانیان بوده است. مقاله آقای عزیزاللَّه عطاردی را قبلًا تحت عنوان «فعالیت اسلامی ایرانیان» نقل کردیم. از آنچه در آنجا گفته شد میتوان به میزان تأثیر ایرانیان در نفوذ اسلام در هند و پاکستان پی برد. اسلام بیشتر به وسیله متصوفه ایرانی و غیرایرانی در هند و پاکستان نفوذ پیدا کرد.
در کتاب اسلام، صراط مستقیم مقاله «فرهنگ اسلامی در هند و پاکستان» به قلم آقای مظهرالدین صدیقی دانشیار و رئیس دایره تاریخ اسلامی دانشگاه سند حیدرآباد در پاکستان چنین مینویسد:
«عربها مدتها قبل از ظهور اسلام با هند جنوبی روابط تجارتی داشتند و پس از ظهور پیامبر اکرم نیز تجارت آنها از طریق دریا توأم با فعالیتهای تبلیغاتی همچنان ادامه داشت. در فاصله سال پنجاه تا اواخر قرن اول هجری که هند دچار آشوبهای سیاسی و منازعات مذهبی بود، عربهای تازه مسلمان فرصت را غنیمت شمرده بدان سرزمین مهاجرت کردند و در سواحل مالابار رحل اقامت افکندند. سادگی آیین و وضوح عقاید اسلامی تأثیر عمیقی در افکار هندوان کرد و در اندک زمانی، یعنی در همان مدت
[١]. کتاب هزاره شیخ طوسی، ج ١/ ص ١٥٩.