سَیهْدیهِمْ وَ یصْلِحُ بالَهُمْ. خودِ آنها را هدایت و حال آنها را اصلاح میکند (در جهان دیگر). وَ یدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ. آنها را وارد بهشت میکند و بهشت را به آنها میشناساند. پس اعمال آنها هم از بین نرفته است.

نکته

گفتیم که آیه فَاذا لَقیتُمُ الَّذینَ کفَروا فَضَرْبَ الرِّقابِ آیا دستور جنگ است یا دستوری درباره جنگ، در زمینه جنگ؟ خیلی فرق میکند. علمای علم اصول نکته لطیف و ظریفی را مطرح میکنند و اگر انسان توجه نکند گاهی مفاد یک جمله، یک آیه، یک حدیث خیلی فرق میکند. ما اول مثال به جای دیگر ذکر میکنیم. قرآن میگوید: یا ایهَا الَّذینَ امَنوا اذا نُودِی لِلصَّلوةِ مِنْ یوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا الی ذِکرِ اللَّهِ [١] آنگاه که ندای نماز جمعه در روز جمعه بلند میشود، واجب است که همه بشتابید به سوی نماز که ذکرُ اللَّه است. این آیه چه میگوید؟ آیا دستور نماز جمعه میدهد یا دستوری در زمینه نماز جمعه میدهد؟ اگر دستور نماز جمعه بدهد معنایش این است که اصلًا خود آیه گویی اینطور میگوید: ای مردم! در روز جمعه نماز جمعه اقامه کنید. اگر در مقام بیان دستور نماز جمعه باشد، به اصطلاح فقها میشود یک مطلق. اگر قیدی برای ما ثابت بشود [آن را میگیریم.] تا ثابت نشده، ما نباید قیدی بگیریم، میگوییم قرآن بهطور مطلق گفته که در روز جمعه باید شما نماز جمعه بخوانید، دیگر شرط نکرده که مثلًا امامتان چه کسی باشد، آیا خلیفه بحق باشد یا خلیفه بباطل، عادل باشد یا عادل نباشد. گفته بهطور کلی نماز جمعه بخوانید. و یک وقت میگوید وقتی که نماز جمعهای بپا میشود، که فرض بر این است که نماز جمعه صحیحی بپا شده، به عبارت دیگر آن وقتی که نماز جمعه اقامه میشود که مسلّم فرض بر یک نماز جمعه صحیح است، دیگر در مغازه هایتان معطّل نشوید فَاسْعَوْا الی ذِکرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَیعَ اگر میخواهید چیزی بخرید یا فروشنده هستید نایستید، همه کارها را رها کنید و بشتابید به نماز جمعه. آنوقت آیه در مقام دستور به نماز جمعه نیست، در مقام بیان دستوری در زمینه نماز جمعه است. در این صورت این آیه دیگر اطلاق ندارد که بگوید در روز جمعه باید نماز جمعه خواند، و ما باید آیه را به اطلاق آن در نظر بگیریم، بگوییم در مقام بیان اینکه نماز جمعه باید خواند، کی باید خواند کی نباید خواند؛ اینطور نیست، بلکه فرض آیه این است

[١] جمعه/ ٩.