فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٠ - رسالت ادیان الهی

دین اساساً چیست؟

- مثلًا در همین کلمه مالِک یوْمِ الدّین ...

استاد: معنای دین یکی- علی الظاهر- خضوع است (جمله «سُبْحانَ مَنْ دانَتْ لَهُ السَّمواتُ وَ الْارْضُ بِالْعُبودِیةِ» یعنی منزّه است آن که تمام آسمانها و زمین در برابر او خاضعند) و دیگر جزا. مثلًا ما به اسلام از آن جهت میتوانیم بگوییم دین که ماهیت اسلام تسلیم و خضوع در مقابل حق (خدا) است؛ و هم میتوانیم بگوییم دین، از باب اینکه اعتقاد به معاد و اعتقاد به جزا در آن هست که مالِک یوْمِ الدّین این معنا را بیان میکند.

- اجازه میفرمایید دلایل آن را بگویم؟ در آیه الْیوْمَ اکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ وَ اتْمَمْتُ عَلَیکمْ نِعْمَتی وَ رَضَیتُ لَکمُ الْاسْلامَ دیناً [١] اینجا الْیوْمَ اکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ یعنی چه؟ یا در این آیات: انَّ الدّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْاسْلامُ [٢].

وَ مَنْ یبْتَغِ غَیرَ الْاسْلامِ دیناً فَلَنْ یقْبَلَ مِنْهُ [٣].

وَ یکونُ الدّینُ لِلَّهِ [٤].

اگر به جای دین کلمه نظام را بگذاریم معنی درست میشود.

استاد: درست نمیشود. آیا الْیوْمَ اکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ یعنی امروز نظام شما را تکمیل کردم؟!

- اگر قبول کنیم که در روز عید غدیر بوده، در حقیقت نظام اسلامی ناقص بوده، با ولایت و اینکه امیرالمؤمنین را انتخاب کرده، نظام در آن روز کامل شده.