فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٦ - بررسی آیات استضعاف و استکبار

بررسی آیات استضعاف و استکبار

آیات مربوطه در مسئله استکبار و استضعاف را که در قرآن زیاد آمده است میخواندیم. مطلبی را برای تکمیل آنچه در جلسه پیش گفتیم عرض بکنیم و آن این است که مطلبی را به این شکل بیان کردیم که ما دوگونه آیات در یک زمینه در قرآن داریم، از این دوگونه آیات کدام یک را ملاک برای تفسیر دیگری قرار بدهیم؟ ... [١] اینها را ما متعارض میگوییم. ولی یک وقت هست که این تعارضْ ابتدایی و ظاهری است، بعد که در کنار یکدیگر بگذاریم یکی دیگری را تفسیر میکند و توضیح میدهد. مثل مواردی که مطلقی با مقیدی وارد بشود. برای یک موردی یک دستور مطلق برسد و برای همان مورد یک دستور مقید برسد. در اینجا میگویند مقید مطلق را تفسیر میکند، یعنی نشان میدهد که آنجا هم که مطلق گفتهاند از باب این است که مقید هم در ضمن مطلق هست ولی اینجا که مقید گفتهاند به معنی این است که شما باید آن مطلق را هم به این معنا حمل کنید، که این اصول در تفسیر قانونها هم به کار برده میشود. متخصصینِ در قانون وقتی که میخواهند یک قانون را تفسیر کنند به این اصول مراجعه میکنند و این اصول اصولی عُرفی و درست هم هست.

گفتیم که در قرآن نویدی آمده است بر پیروزی نهایی و حتی غیر نهایی یک گروه بر گروههای دیگر؛ یک چنین تضمینی در قرآن آمده است.