فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٧ - ٣ آیات اول سوره محمد صلی الله علیه و آله

٢ نبرد حق و باطل در قرآن

٣. آیات اول سوره محمد صلی الله علیه و آله

از جمله آیاتی که بر مطلب جلسه پیش دلالت دارد آیات اول سوره محمد صلی الله علیه و آله است، سوره الَّذینَ کفَروا از آیه ١ تا آیه ١١. اینها را میخوانیم و ترجمه میکنیم تا مفادش روشن بشود. قسمتی از آیات جهاد در این سوره واقع شده است: الَّذینَ کفَروا وَ صَدّوا عَنْ سَبیلِ اللَّهِ اضَلَّ اعْمالَهُمْ. آنان که کفر ورزیدند (یعنی به این دین و به این اسلام انکار ورزیدند) و از راه خدا منع کردند [١] خدا اعمال آنها را به ضلالت افکنده است یا میافکند.

اینجا نکته جالبی هست و آن نکته این است که معمولًا هدایت و ضلالت را به انسان نسبت میدهند. اگر انسان مقصد واقعی خودش را بیابد و راهِ به آن مقصد را هم پیدا کند او را «مهتدی» میگوییم. و اگر مقصد خودش را گم کند یا راهِ مقصد خودش را گم کند او را گمراه میگوییم. اما اینکه یک عملْ گمراه باشد یعنی چه؟ هر عملی یک جهتی دارد. اگر عمل انسان در آن جهت و سویی که باید، قرار بگیرد یک عمل هدایت یافته است، و اگر عمل انسان در جهت دیگری قرار بگیرد این همان عملی است که انسان

---

[١] چون تنها این نبود که ایمان نمیآوردند بلکه مبارزه هم میکردند که کسی ایمان نیاورد. اگر اطلاع پیدا میکردند که کسی ایمان آورده، به انواع و اقسام [روشها] مخالفت میکردند، منصرفش میکردند یا زجرش میدادند، آن زجرهای شدید صدر اسلام.