فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٢ - معنی اسلام

چند مفهوم مذهبی تاریخی

در جلسه پیش راجع به لغت «دین» بحث کردیم. دو سه لغت دیگر در این زمینه داریم، روی اینها هم از جنبه تفسیر تاریخ بحث کنیم. یکی از آنها کلمه «اسلام» و دیگری کلمه «ایمان» است. اسلام خودش یکی از همان معناهای دین است که در جلسه پیش گفتیم، یعنی یک نظام الهی که مشتمل بر یک سلسله بینشها و گرایشها و دستورالعملهاست.

معنی اسلام

اسلام، هم به معنی اسم مصدری به کار برده میشود یعنی آن دین، همین مجموع و نظام، و هم به معنای مصدری استعمال میشود یعنی اسلام آوردن، تسلیم این نظام شدن، که از نظر اصول ظاهری و مقرراتی با شهادتین اعلام میشود که من تسلیم این نظام هستم. و وقتی که کسی با شهادتین، با گفتن دو کلمه شهادت اعلام کرد که من تسلیم این نظام هستم، ما موظف هستیم که مادام که بر ما خلافش با یک اصول معین ثابت نشده، او را داخل در زمره مسلمین بدانیم و احکام مسلِم بر او جاری کنیم و حتی حق تجسس نداریم و تا هر حدی که ممکن است باید بپذیریم. قرآن تصریح میکند: وَ لا تَقولوا لِمَنْ الْقی الَیکمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً [١] کسی که میگوید من مسلمانم، شهادتین میگوید، شما نگویید نه، تو دروغ میگویی. خلاصه تفتیش عقاید نباید بکنید.