فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٣ - آیات سوره غافر

ضَلالٍ [١]. میگویند آیا پیغمبران شما نیامدند؟ اتمام حجت نکردند؟ حالا وقت دعا نیست. هرچه دعا کنید هیچ نتیجه نمیدهد. دعا و استجابت موقعش دنیاست، اینجا دیگر جای دعا نیست.

- در آن آیهای که شما فرمودید «اگر ما بخواهیم قریهای را هلاک کنیم مترفین را بر آنها مسلط میکنیم» وجهش را مشخص نکردید که در چه صورت اراده و سنت خدا به این امر تعلق میگیرد.

استاد: در آیات دیگر ذکر شده. ما نخواستیم مفصل وارد این قضیه بشویم. آن را بعد در بحث دیگری طرح میکنیم که از بحث خودمان دور نیفتیم.

بعد از این آیه میفرماید: انّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذینَ امَنوا فِی الْحَیوةِ الدُّنْیا وَ یوْمَ یقومُ الْاشْهادُ [٢] ما یاری میکنیم پیامبران خود را و کسانی که ایمان آوردند، در دنیا و در آخرت.

اینجا گروهی از ضعفا با مستکبرین کوبیده شدند، ولی میگوید یاری ما به افرادی تعلق میگیرد (رُسُلَنا وَ الَّذینَ امَنوا). نشان میدهد ملاکی که در قرآن هست چیست.

آیات استکبار و استضعاف تمام شد، یعنی بیش از این ما [نمیخواهیم ادامه بدهیم.]

- فرمودید که تمام مستضعفین جزو مؤمنین و وارثین زمین نیستند. آیا عکسش هم صادق است، یعنی میتوانیم بگوییم که تمام مؤمنین جزو مستضعفین هستند؟

استاد: نه، نمیتوانیم بگوییم. میخواهیم ببینیم قرآن به چه شکل قطب بندی کرده، این دو جریان را با چه دیدی میبیند که یکی در نهایت امر به وراثت کلی- و البته در ابتدا هم به وراثتهای جزئی- میرسد. آیا در این شکل که اینها چون مستضعفان هستند همیشه در طول تاریخ پیروزیهای نسبی را داشتهاند و در نهایت امر پیروزی کلی را؟ و یا اینکه چون مؤمنین و عاملان به عمل صالح هستند، و میان اینها هم عموم و خصوص