فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٢
میفرماید: وَ ما لکمْ لا تُقاتِلونَ فی سَبیلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ چه میشود شما را؟! چرا در راه خدا و در راه آن مستضعفین از مردان و زنان، مردم بیچارهای که مستضعف و مستذَل و اسیر دست آنها هستند [نمیجنگید؟!] بروید برای نجات آنها؛ که این آیه دلالت میکند بر اینکه شرط جهاد این نیست که خودشان مورد هجوم واقع شده باشند، اگر عدهای در جای دیگر مورد هجوم و مورد استضعاف هستند دیگران میتوانند برای نجات آنها وارد بشوند. الَّذینَ یقولونَ رَبَّنا اخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْیةِ الظّالِمِ اهْلُها آنها که دست به دعا بلند کردهاند و میگویند: خدایا ما را از این شهری که مردمش ظالمند بیرون کن وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْک وَلِیاً وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْک نَصیراً [١] از ناحیه خود برای ما سرپرست قرار بده و یاور قرار بده.
آیه محل نظرم این آیه است: الَّذینَ امَنوا یقاتِلونَ فی سَبیلِ اللَّهِ اهل ایمان در سبیل اللَّه میجنگند.
وَ الَّذینَ کفَروا یقاتِلونَ فی سَبیلِ الطّاغوتِ و اما کسانی که کافرند در راه طاغوت میجنگند، در راه شیطان میجنگند، در راه بتها میجنگند، در راه انسانهایی که مثل بت هستند میجنگند. بعد میفرماید: فَقاتِلوا اوْلِیاءَ الشَّیطانِ انَّ کیدَ الشَّیطانِ کانَ ضَعیفاً. این همه که ما مردمْ خودمان را از شیطان میترسانیم یا ما را از شیطان میترسانند که شیطان با اهل باطل است، مکر شیطان نمیدانید چقدر زیاد است! قرآن میگوید به عکس، مکر شیطان خیلی ضعیف است. بجنگید، از مکر شیطان نترسید. آیاتی [در قرآن هست] که مکر شیطان را- یعنی خدعههای شیطنت آمیز انسانها و یا خدعههایی که شیاطین جن به اینها القا میکنند- بهطور کلی ناچیز تلقی میکند. این آیه هم جزو همین آیات است.
آیات سوره روم
سوره روم، از آیه ١ تا آیه ١١. آیاتش را بخوانیم و ترجمه کنیم:
بسم اللَّه الرحمن الرحیم. الم. غُلِبَتِ الرّومُ. فی ادْنَی الْارْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیغْلِبونَ. فی بِضْعِ سِنینَ لِلَّهِ الْامْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ یوْمَئِذٍ یفْرَحُ الْمُؤْمِنونَ. بِنَصْرِاللَّهِ ینْصُرُ مَنْ یشاءُ وَ هُوَ الْعَزیزُ الرَّحیمُ. وَعْدَ اللَّهِ لا یخْلِفُ
[١] نساء/ ٧٥.