فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٤ - آیات سوره طه
نمیکند که اینها خودشان را انداختند، کأنه اصلًا این جریان اینها را به زمین انداخت و به زانو درآورد. قالوا امَنّا بِرَبِّ هارونَ وَ موسی [٢]. باز: قالَ امَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ انْ اذَنَ لَکمْ انَّهُ لَکبیرُکمُ الَّذی عَلَّمَکمُ السِّحْرَ. اینجا فرعون یک جمله دیگر هم گفته است؛ گفته اصلًا معلوم میشود جادوگر بزرگ این است، این استاد بزرگ شما بوده و شما با همدیگر تبانی کردهاید. من نمیدانستم شما شاگرد این هستید که بعد میروید با همدیگر میسازید. فَلَأُقَطِّعَنَّ ایدِیکمْ وَ ارْجُلَکمْ مِنْ خِلافٍ وَ لَأُصَلِّبَنَّکمْ فی جُذوعِ النَّخْلِ دست و پایتان را در جهت مخالف میبُرم و شما را در آن تنههای درخت خرما بهدار خواهم کشید. وَ لَتَعْلَمُنَّ اینا اشَدُّ عَذاباً وَ ابْقی [٣]. آنوقت خواهید دید که چه کسی بدتر رنج میکشد. قالوا لَنْ نُؤْثِرَک عَلی ما جاءَنا مِنَ الْبَیناتِ حالا که آیات و بینات الهی برای ما آشکار شده ما هرگز تو را بر آنها ترجیح نمیدهیم. تو با همه قدرت و ثروت و نعمتهایت در یک طرف و حقیقت در یک طرف دیگر قرار گرفته، ما هرگز تو را بر حقیقت مقدّم نمیداریم.
اینجا قرآن دارد یک منظره انسانی عجیبی را مجسم میکند، یعنی درست قیام علیه منافع خود. فَاقْضِ ما انْتَ قاضٍ هر کاری از تو ساخته است و میخواهی بکنی بکن؛ حکم بکن هرحکمی که دلت میخواهد. انَّما تَقْضی هذِهِ الْحَیوةَ الدُّنْیا [١] حداکثر این است که این زندگی دنیا را از ما میگیری. بسیار خوب بگیر، از این بالاتر که دیگر نمیتوانی [کاری انجام بدهی.] روح ما را که از ما نمیتوانی بگیری. انّا امَنّا بِرَبِّنا لِیغْفِرَ لَنا خَطایانا وَ ما اکرَهْتَنا عَلَیهِ مِنَ السِّحْرِ ما به پروردگار خود ایمان آوردیم تا از گذشتههای ما بگذرد. از جمله گذشتههای زشتِ کثیف ما همین کارهای جادوگری بود که تو ما را وادار میکردی؛ یک عمر جادوگری کردیم، این کارهای چرند و زشت را کردیم، حالا میخواهیم به سوی پروردگارمان برویم که از گناهانمان و از آن جمله این جادوگریها که به امر تو کردیم بگذرد. وَ اللَّهُ خَیرٌ وَ ابْقی [٢]. انَّهُ مَنْ یأْتِ رَبَّهُ مُجْرِماً فَانَّ لَهُ جَهَنَّمَ لایموتُ فیها وَ لا یحْیی. وَ مَنْ یأْتِهِ مُؤْمِناً قَدْ عَمِلَ الصّالِحاتِ فَاولئِک لَهُمُ الدَّرَجاتُ الْعُلی [٣]. هرکسی مجرم باشد، در جهنمی [خواهد بود] که در آنجا نه مردگی دارد و نه زندگی، چنین حالی، و هر کسی که خدا را در حال ایمان وارد بشود، ایمان داشته باشد و عملش هم صالح باشد، برای اینها درجات
[١] طه/ ٧٠.
[٢] طه/ ٧١.[٣] طه/ ٧٢.[٤] طه/ ٧٣.[٥] طه/ ٧٤ و ٧٥.