تَکونُ لَکمْ وَ یریدُ اللَّهُ انْ یحِقَّ الْحَقَّ بِکلِماتِهِ وَ یقْطَعَ دابِرَ الْکافِرینَ. لِیحِقَّ الْحَقَّ وَ یبْطِلَ الْباطِلَ وَ لَوْ کرِهَ الْمُجْرِمونَ.

این آیه ناظر به قضیه بدر است که کاروان قریش از شام میآمد، از کنار مدینه عبور میکرد و به مکه میرفت و قریش چون خطر را احساس میکردند که مسلمین ممکن است جلو کاروانشان را بگیرند لشکری حدوداً هزارنفری از مکه حرکت دادند برای اینکه نگذارند چنین [حادثهای رخ بدهد.] پیغمبر اکرم به مسلمین فرموده بود یکی از این دو تا نصیب شما خواهد شد: یا کاروان یا لشکر. قرآن میگوید: آنگاه که خدا به شما وعده میدهد (علی الظاهر مقصود وعده خود پیغمبر است) که یکی از این دو طایفه از آن شما خواهد بود- که در واقع این است که یا با آن لشکر میجنگید ولی پیروز میشوید و یا این قافله یکسره نصیب شما میشود و جنگی رخ نمیدهد- وَ تَوَدّونَ انَّ غَیرَ ذاتِ الشَّوْکةِ تَکونُ لَکمْ اما شما دلتان میخواست که کاروان نصیب شما بشود نه آن سپاه و لشکر. اینجاست که قرآن اینها را مورد ملامت قرار میدهد [که] این خواسته شما خلاف خواسته خداست. خواسته خدا این است که حق پابرجا باشد، در حالی که خواسته شما منفعت است. وَ یریدُ اللَّهُ انْ یحِقَّ الْحَقَّ بِکلِماتِهِ ... خدا میخواهد حق را با سخنان خودش (یا با امر خودش) تثبیت کند، خدا میخواهد که دنباله کافران بریده شود لِیحِقَّ الْحَقَّ وَ یبْطِلَ الْباطِلَ ... برای اینکه حق را پابرجا کند و باطل را از میان ببرد ولو مجرمان این را دوست نداشته باشند.

اینجا قرآن وقتی که پیروانش را میبیند که تحت تأثیر یک انگیزه مادی هستند و آنگاه که به آنها گفته میشود که شما با یکی از این دو گروه مصادف خواهید شد، اینها در دلشان آرزو میکنند که با کاروان مصادف بشوند که اولًا جنگ و خونریزی در کار نیست و ثانیاً غنائم زیادتری گیرشان میآید، اما مصادف شدن با آن گروه دیگر همراه با جنگ و خونریزی زیادی است، به حسب ظاهر هم اینها نباید امید پیروزی داشته باشند و چون پیغمبر گفته بود پیروز میشوید امید پیروزی داشتند، و بعلاوه غنائمش هم نسبت به حالت اول ناچیز خواهد بود، آنوقت قرآن اینها را مورد ملامت قرار میدهد که شما نباید این گونه باشید، شما باید مردمی باشید که در فکر ایمان خودتان باشید که این ایمان را بسط بدهید، در فکر این باشید که کلمه کفر را از میان ببرید نه در فکر این باشید که از کدام راه برویم منافعمان بیشتر است و از کدام راه برویم منافعمان کمتر است.