روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦ - ترجمه

فِي جَنّٰاتٍ يَتَسٰاءَلُونَ ،در بهشتها باشند و مى‌پرسند از گناهكاران،يعنى از كافران:

مٰا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ ،چيست آنچه [١]شما را به دوزخ برد؟ قٰالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ ،يعنى چه كردى [٢]كه از آن سبب دوزخى شدى [٣]؟ گويند:سبب آن بود كه ما از جملۀ نمازكنان نبوديم و درويش را طعام نداديم.

وَ كُنّٰا نَخُوضُ مَعَ الْخٰائِضِينَ ،و ما با آنان كه خوض كردند در معاصى خوض كرديم،و با ايشان [٤]همكار بوديم.

وَ كُنّٰا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ ،و روز قيامت كه روز جزاست دروغ داشتيم و اين دليل است بر آنكه مراد به آيات كافرانند،و اين حكم ايشان را خواهد بودن [٥].

حَتّٰى أَتٰانَا الْيَقِينُ ،تا يقين درست كه در او هيچ شك نيست،و آن مرگ است كه به ما آمد.

تا به اين جا حكايت كلام ايشان است،از اين جا خداى تعالى گفت:

فَمٰا تَنْفَعُهُمْ شَفٰاعَةُ الشّٰافِعِينَ ،هيچ سود ندارد ايشان را[١٤-پ]شفاعت شفيعان.

عبد اللّه مسعود گفت:فريشتگان و پيغامبران [٦]و شهيدان و صالحان.و جملۀ مؤمنان تا [٧]در دوزخ بنمانند،الّا آن‌كه جامع باشند اين چهار خصلت را،و اين آيات برخوانند [٨].و اين آيات دليل است بر آنكه كفّار متعبّدند به شرايع،براى آن‌كه چون ايشان را پرسيدند.از علّت حصول ايشان در دوزخ،علّت ترك نماز و زكات و خوض در معاصى گفتند و اصرار بر تكذيب قيامت،چنان كه بر كفر گفتند ما