روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٧٧
شيطان را ديد،سرش بهمانند سر مارى بر دل او نهاده،هرگاه كه بنده ذكر خدا كردى او گريختى [١]و بازپس شدى،و هو قوله: اَلْخَنّٰاسِ ،و چون بنده غافل شدى و ذكر خداى نكردى با او در حديث آمدى،و ذلك
قوله صلّى اللّه عليه و آله: إنّ الشيطان يجري من بني آدم مجرى الدّم [٢][٢١٢-ر].
و مالك [٣]روايت كرد كه رسول-عليه السّلام-گفت:شيطان دهن و بينى بر دل فرزند آدم نهاده است.چون او ذكر خداى كند،شيطان دور شود،و چون خداى را فراموش كند دل او [٤]در دهن گيرد بهمانند لقمهاى.
مِنَ الْجِنَّةِ وَ النّٰاسِ ،گفت:اين موسوسان هم از جنّيان باشند و هم از مردمان [٥]، و مثله قوله: شَيٰاطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ [٦].و وسوسۀ آدمى يكديگر را بليغتر باشد از وسوسۀ ديو،براى آنكه [او] [٧]به كلام خفى كند و اين به كلام صريح به صوت جهير [٨]-اعاذنا اللّه من شرّ ما امرنا بالاستعاذة منه من القبيلين [٩]بمحمّد و آله [١٠].تمّ
[١] .آج:بگريختى.
[٢] .اساس:ناخواناست،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آج،كا،آد،گا:انس مالك.
[٤] .كا،آد،گا+را.
[٥] .آد،گا:انسيان.
[٦] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ١١٢.
[٧] .اساس:ندارد،آج:كلام آن،با توجّه به كا و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٨] .آج:و به صوت جهر.
[٩] .آج،آد:القبيلتين،كا:القانتين.
[١٠] .كا،آد،گا+اجمعين،كا+الخط بقى زمانا بعيدا و كاتب الخط تحت الارض مدفونا،آد،گا+تمام شد ربع آخر از كتاب روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن كه ابتداى آن از سورۀ سبأ است و پنج مجلّد است از جمله بيست مجلّد تصنيف شيخ المولى الامام ملك العلماء فى الايّام جمال الحقّ و الحقيقة و اليقين ابى الفتوح الحسين بن محمّد الخزاعيّ الرّازيّ تغمّده اللّه بغفرانه و اسكنه في جنانه.نيز آد+بر دست پرگناه خاك قدم صلحا محمّد شفيع بن حيدر على حسينى سبزوارى ساكن دار الفضل شيراز در بلده مذكوره در محلّۀ خلجان،در شب يكشنبه بيستم ماه ربيع الثانى سال هزار و هفتاد و دو از هجرت سيّد المرسلين-صلّى اللّه عليه و آله.جهت خود اميد به كرم اكرم الاكرمين كه به فوايد اين كتاب ساير كتب دينيه كمينه را و ساير موالى اهل بيت را منتفع و متمتّع گرداند و توفيق علم و عمل كرامت فرمايد همگنان را و از جمله مقرّبان درگاه خود گرداند و به سعادت نشأتين جمله را مستعد فرمايد-انّه على ما يشاء قدير و بالاجابة جدير آمين اله الحق ربّ العالمين.