روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤ - ترجمه

چنان كه بيان كرده شد،«تا»را«زا»كردند و ادغام كردند،يقال:تزمّل الرجل و تدثّر إذا تستّر بثيابه،و زمّل غيره إذا ستره،قال امرؤ القيس:

كأنّ ثبيرا في عرانين وبله كبير اناس في بجاد مزمّل
ابو عبد اللّه الجدلى گفت:از عائشه پرسيدم از اين آيت.گفت:اين آيت آمد و من و رسول در يك چادر بوديم،طول آن چهارده گز.يك‌نيمه بر دوش رسول بود [١]و يك‌نيمه من بر خود پوشيده بودم كه خفته بودم.گفتم:آن چادر ازچه بود؟ گفت:و اللّه كه از ابريشم و كتان و خز و كج و ريسمان [٢]نبود.تانش [٣]موى [٤]بز بود و پودش پشم شتر.

سدّى گفت:مراد آن است كه:اى خفته برخيز و نماز كن.عكرمه گفت معنى آن است كه:اى مرد خويشتن پوشيده به اعباء رسالت و ملابست و مخالطت كرده به آن [٥].

قُمِ اللَّيْلَ إِلاّٰ قَلِيلاً ،برخيز در شب الّا اندكى.حسن گفت:رسول را و صحابۀ او را در بدايت كار فريضه بود برخاستن در شب به نماز [٦]ثلثى از شب يا نيمى از شب [٧]برخاستندى [٨]و نماز كردندى [٩]تا پايهاشان برآماهيد و رنجور شدند.خداى تعالى نسخ كرد آن را براى تخفيف ايشان.

ديگر مفسّران گفتند:اين امر نفل و هم بر حد خود مانده است.آن روز سنت بود و امروز هم سنت است،بيانه قوله تعالى: وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نٰافِلَةً لَكَ [١٠].