روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥ - ترجمه
يعنى به عمل خود گرفتار است و بستار [١]بمانده و خير گرو نهاده [٢].
إِلاّٰ أَصْحٰابَ الْيَمِينِ ،الّا اهل [٣]دست راست كه اهل بهشت باشند كه ايشان محاسب و مرتهن نباشند براى خود [٤]،براى آنكه خداى بيامرزد ايشان را.
قتاده گفت:مردمان همه بستارند به گناه خود[١٤-ر]الّا اهل بهشت.
مفسّران خلاف كردند در«اصحاب اليمين»كه مراد كيست در اين آيت.
زاذان گفت:از اميرالمؤمنين على [٥]،او گفت:اطفال مسلماناناند.أبو ظبيان [٦]گفت از عبد اللّه عبّاس كه او گفت:فريشتگانند [٧].ابو حمزة الثماليّ روايت كرد از باقر-عليه السلام-كه [٨]گفت:كه ما و شيعت ما از اصحاب اليمينايم [٩].حسن گفت:مؤمنان مخلص باشند.يمان گفت:آنان باشند كه فكّ رهن خود كرده باشند به توبه.
قاسم گفت:هر نفسى مرتهن است به عمل خود از خير و شرّ،الّا آنكس كه اعتماد بر فضل و رحمت كند دون كسب و خدمت،و هركه بر كسب خود اعتماد كند او گرونهادۀ كسب شود [١٠].
ابو عمرو النّجارى [١١]گفت در اين آيت:كيف الفرار من القدر و كيف القرار على الخطر،گفت:از قدر چگونه توان گريختن،و يا بر خطر چگونه قرار توان گرفتن؟
[١] .كذا:در اساس،ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٢] .آج:ندارد،كا:بهمانند چيزى،آد،گا:ماننده چيزى به گرو نهاده.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:اصحاب.
[٤] .آج:به گناه خود.
[٥] .كا،گا+عليه السلام كه.
[٦] .آد،گا:أبو ظبيان،آج:ابن طبيان.
[٧] .آج و ديگر نسخه بدلها:فرشتگانند.
[٨] .آج و ديگر نسخه بدلها،ندارد.
[٩] .آد در حاشيه افزوده است با خطى نزديك به متن اصلى:در تفسير اهل البيت-عليهم السلام-وارد است كه «يمين»اميرالمؤمنين -عليه السلام-است و«اصحاب يمين»شيعيان اويند.
[١٠] .آد،گا:بود.
[١١] .آد،گا:بخارى.