روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٩ - ترجمه
كفر و ظلم فرعون دل بگرفت و بيش از اين طاقت نيست مرا از اين ديدن و تحمّل كردن.گفتند:مكن كه شوهر تو خداى آسمان و زمين است.گفت:اگر چنان است كه شما گفتى [١]،بگويى [٢]تا براى من تاجى كند و آفتاب بر مقدّمۀ او نهد و ماه مؤخّره و ستارگان گرد برگرد او.گفتند:او اين نتواند كردن.گفت:خداوند [١٢٠-پ]و آفريدگار اين چيزها آن باشد كه بر اين قادر باشد و اين چيزها مسخر او باشند.
فرعون بفرمود تا او را نيز چهار ميخ كردند.عند آن حال آسيه گفت: رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ [٣]،يعنى اين نوع عذاب كه او بدعت نهاده بود. وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظّٰالِمِينَ [٤]،يعنى قوم فرعون.خداى تعالى درهاى آسمان برگشاد و جاى آسيه بازنمود در بهشت تا آن عذاب بر او آسان شد.
و جان او برداشت و او را به جاى خود برسانيد در بهشت.و بعضى دگر گفتند:
«اوتاد»عبارت است از طول مدّت و ثبات مملكت او چنان كه اوتاد باشد در زمين،و على هذا قول الشاعر:
في ظلّ ملك ثابت الأوتاد.
اَلَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلاٰدِ ،آنان كه در زمين طغيان كردند و از حد و اندازۀ خود برفتند.
فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسٰادَ ،و در زمين فساد بسيار كردند.
فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذٰابٍ ،خداى تو محمّد تازيانۀ عذاب بر ايشان ريخت.قتاده گفت:«سوط»نوعى است از عذاب.سدّى گفت:هر روز ايشان را لونى عذاب باشد،و گفتند:آلت عذاب باشد.و درست آن است كه:استعاره است،چون تازيانه آلت عذاب باشد،استعاره كرد آن را براى عذاب كيد القدرة و يد النعمة،قال الشّاعر:
[١] .آج و ديگر نسخه بدلها:گفتيد.
[٢] .آج و ديگر نسخه بدلها:بگوييد.
[٤] [٣] .سورۀ تحريم(٦٦)آيۀ ١١.