روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٩ - ترجمه

وَ مٰا أَدْرٰاكَ مٰا عِلِّيُّونَ ،و چه دانى تو اى محمّد كه علّيّان [١]كه باشند:

كِتٰابٌ مَرْقُومٌ ،آنگه هم او بيان كرد و گفت:نوشته‌اى باشد رقم بر زده [٢]، قليل:مكتوب و قيل مختوم،گفتند:مرقوم نبشته باشد،و گفتند:مهر كرده باشد.

بعضى اهل معانى گفتند:در كلام تقديم و تأخيرى هست،و التقدير:كلاّ إنّ كتاب الأبرار كتاب مرقوم في علّيّين،و آن محلّ فريشتگان است.گفت:نامۀ عمل ايشان به محلّ شرف و مرتبت [٣]باشد تا بدانند كه آنان را كه نامۀ اعمال ايشان را اين تشريف باشد،منزلت ايشان به نزديك خداى چه باشد [٤].

آنگه گفت: يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ ،و نزديكان حضرت آنجا حاضر باشند كه نامۀ عمل ايشان است.

آنگه وصف محلّ ايشان كرد،گفت: إِنَّ الْأَبْرٰارَ لَفِي نَعِيمٍ ،گفت:نكوكاران در بهشت نعيم باشند.

عَلَى الْأَرٰائِكِ ،بر سريرها مى‌نگرند[٨٤-ر]به آن كرامت و مملكت كه خداى تعالى ايشان را داده باشد [٥].مقاتل گفت:به دشمنان خود مى‌نگرند از اهل دوزخ كه خداى تعالى چگونه عذاب مى‌كند [٦]ايشان را.عطا گفت:بر سريرهاى معرفت به معروف مى‌نگرند و بر سريرهاى قربت به رأفت ملك رءوف مى‌نگرند [٧].

تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ ،در روى ايشان بشناسى نضارت و تازگى نعمت.عامّۀ قرّاء«تعرف»خواندند به فتح«تا»و كسر«را»و نصب«تا»نضرة.و ابو جعفر و يعقوب«تعرف»خواندند على الفعل المجهول [٨]،بشناسند روى ايشان.