روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٧ - ترجمه

باشد،يقال:رانت الخمر [١]على عقله،أى غلبت.و قال ابو زيد الطائي:

ثمّ لمّا راه رانت به الخمر و ما ان [٢]ترينه باتّقاء
معنى آيت آن است كه:شومى گناه بر دل ايشان غالب شد تا در حجاب خذلان بماندند و مسلوب التوفيق گشتند.و آيت دليل است بر صحّت مذهب اهل عدل براى آن‌كه اضافۀ«رين»با عمل و كسب ايشان است،معلوم شد كه از ايشان بر ايشان آمد.و«ما»در محلّ رفع است باسناد[٨٣-ر]الفعل إليه.«ما» شايد كه موصوله باشد،و شايد تا مصدريّه باشد.

كَلاّٰ إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ ،گفت:حقّا كه ايشان روز قيامت از ثواب خداى محجوب و ممنوع باشند،على حذف المضاف و اقامة المضاف [اليه] [٣]مقامه.و بدين آيت تمسّك نرسد اشاعره را بر اثبات رؤيت،براى آن‌كه حجاب بر حقيقت بر اجسام روا باشد،و ايشان خداى را جسم نگويند.و امّا با مجسّمه سخن نگويند در نفى رؤيت سخن در نفى تجسيم گويند،چون باطل شد كه جسم است باطل شود كه مرئى است،براى آن‌كه رؤيت [٤]مستحيل است الّا بر اجسام يا بر الوان،و قديم تعالى نه از قبيل اجسام و الوان است.دگر آن‌كه حجاب نقيض رؤيت باشد [٥]،نقيض وصول باشد [٦]،و اين جز در حقّ اجسام مصوّر [٧]نشود.دگر آن‌كه [٨]تسليم كنند حجاب از كجاست كه چون كافران محجوب باشند ديگران موصول باشند،و اين دليل الخطاب باشد و آن معتمد نيست به نزديك بيشتر اهل علم.