تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٨ - رهنمودهايى از آيات

/ ٤٦١

اين است تأويل آنچه بدان شكيبايى نتوانستى‌

رهنمودهايى از آيات

تا اين جا با خضر بوديم كه به موسى درس علم عملى مى‌داد، و او را به فهم زندگى و تحمل مسئوليتها و تدبر در عواقب پيشامدهاى آن آزموده و آماده مى‌ساخت، و ديديم كه چگونه موسى، هر وقت عملا انجام يافتن عملى را مخالف با ظواهر شريعت مى‌ديد از خشم افروخته مى‌شد، تا آن جا كه خضر به موسى گفت: «هذا فِراقُ بَيْنِي وَ بَيْنِكَ‌»، ولى- پيش از جدايى- اين قضايا را كه به نظر تو پيچيده و غامض مى‌نمود، برايت تفسير خواهيم كرد، و به بيان آنها، يكى پس از ديگرى، پرداخت.

از اين جا بر ما آشكار مى‌شود كه بعضى از احكامى كه خدا به پيامبران گرامى خويش انجام دادن آنها را فرمان مى‌دهد، با احكامى كه مردمان عادى را به اجراى آنها فرمان داده است، اختلاف دارد؛ كشتى مالك خاص داشت، و احترام مالكيت واجب است، ولى خضر با استمداد از خدا آگاهى پيدا كرده بود كه پادشاهى هر كشتى سالم را غصب مى‌كرد، و همين علم او را به فرمان خدا بر آن داشت كه آن كشتى را سوراخ و معيوب سازد، تا در دست صاحبان فقير آن باقى بماند، چه آن پادشاه كشتيهاى عيبناك را غصب نمى‌كرد.

بنا بر اين، احترام نفس واجب است، ولى احترام محدود به نرسيدن ضرر آن/ ٤٦٢ به ديگران است، اما اگر نفس زيانكار باشد، خداوند متعال به صاحبان امر از جانب خودش اجازه مى‌دهد كه آن نفس را هلاك سازند، و مجتمع را از شرّ آن‌