تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤١ - آثار ستم و ستمگرى

مى‌اندازد، و اين حاكى از فضل گسترده و بردبارى بزرگ او است. و شايد براى آن است كه وى را به تدريج به سرنوشت سياهش گرفتار سازد.

حقيقت سوم: اين تأخير پيدا كردن كيفر جز براى مدتى معلوم و شناخته نيست، كه اندازه آن در نزد خداوند متعال معلوم است، و چون اجل فرارسد ديگر تأخيرى به آن راه ندارد، و اين نيز به نوبه خود قضيه مهمى است كه اگر آدمى آن را احساس كند، قادر بر آن خواهد شد كه در برابر نادانى خود بايستد و به حقايق برسد.

براى آن كه قرآن اين حقايق را بيشتر آشكار سازد، براى ما مثلى از واقعيت موسى (ع) و كوشش و تلاش او براى دست يافتن به دانش و شناخت مى‌زند.

در اين مجموعه از آيات، قرآن اين مطلب را به ياد ما مى‌آورد كه انسان، در حالات تحمل رنج و تعب و ستمديدگى، و مشغول بودن ذهن او به قضايايى فرعى، گاه امور مهم را از ياد مى‌برد.

موسى با جوان همراه خود به سفرى دراز پرداخت كه مايه رنج و آكنده از دشواريها بود، و از سختى سفر گرفتار درد و رنجى سخت شدند، و چنان بود كه همراه برداشتن غذايى را كه براى سفر خود آماده ساخته بودند از ياد برد، و فراموشى نيز از شيطان است، و در امان بودن از آن تنها از راه به ياد بودن مستمر از خداوند متعال فراهم مى‌آيد، و از اين گذشته سبب ديگرى نيز براى نادانى وجود دارد و آن

دورى گزيدن آدمى از آيات خدا و منصرف شدن از آنها است.

شرح آيات

آثار ستم و ستمگرى‌

[٥٧] وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْها- و چه كس ستمگرتر از كسى است كه چون آيات پروردگارش را به ياد او آورند، از آنها دورى جويد و اعراض كند.» آيات خدا آشكار و پراكنده در هر مكان است، ولى انسان نيازمند كسى‌