تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٣ - زمينه كلى سوره

خودش دختران، و اين بهتانى بزرگ است. و قرآن براى ايشان از هر گونه مثل زده است ولى آنان بر بيزارى و نفرت خويش افزوده‌اند (٤٠- ٤١).

اگر آن خدايان، چنان كه مى‌پندارند وجود مى‌داشتند، به چالش با سلطه و قدرت پروردگار صاحب عرش برمى‌خاستند، هرگز. خداوند منزه و برتر از آن چيزى است كه مى‌گويند. وجود آسمانهاى هفتگانه و زمين گواه بر/ ١٦٦ قدسيت مقام او است و تسبيح او مى‌كند، و هر چيز به حمد او در تسبيح است، ولى بشر از فهميدن تسبيح و تنزيه آنها عاجز است. و خدا نسبت به نافرمانان و گنهكاران بردبار است و براى مؤمنان آمرزنده و مهربان.

اما درس هشتم از خطرهاى كافر شدن به زندگى ديگر در آخرت سخن مى‌گويد، و از اين كه خداوند ميان رسول و كسى كه به آخرت ايمان نمى‌آورد، حجابى پوشيده قرار مى‌دهد كه بر قلبهاى كافران پوششى به جود مى‌آورد و به همين جهت است كه قرآن را نمى‌فهمند و خدا در گوشهاى ايشان سنگينى و ناشنوايى پديد مى‌آورد كه هر گاه رسول در قرآن از يكتايى پروردگار خويش ياد مى‌كند پشت مى‌كنند و گريز و بيزارى خويش را آشكار مى‌سازند.

تراكم يافتن نادانى و گمراهى و تعصب بى‌جا آنان را چنان كرده است كه از پشت شبهه‌هاى باطل به سخنان رسول گوش مى‌دهند، پس مى‌گويند كه او مردى گرفتار جادو شده است و به همين سبب گمراه شدند و به راه رساننده به حقايق هدايت نمى‌شوند. و آنان را مى‌بينى كه رستاخيز را انكار مى‌كنند و مى‌گويند: مگر ممكن است پس از آن كه آدمى از دنيا رفت و استخوانهاى او به صورت پاره‌هايى از خاك درآمد، بار ديگر خدا او را بيافريند؟! (٤٥- ٤٩).

بدين گونه شبهه‌ها به صورت پرده پوشيده‌اى ميان آنان و قرآن و فهم حقايق آن درمى‌آيد.

خدا آنان را سخت رد مى‌كند و به يادشان مى‌آورد كه اگر از سنگ يا آهن يا از هر چيز ديگر كه در نظر ايشان بزرگ است مى‌بودند، خدايى كه نخستين بار آنان را آفريد قادر بر آن است كه بار ديگر آنان را به زندگى بازگرداند. سپس‌