تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٨ - از حقوق پدر و مادر

ديگر، و چون چنين كند، پشيمان مى‌شود/ ٢٢٠ و عقل به نكوهش او مى‌پردازد و به همان گونه كه صاحبان عقل نيز به نكوهش او مى‌پردازند، و از نصرت خدا دور مى‌شود.

از حقوق پدر و مادر

[٢٣] وَ قَضى‌ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ‌- خدا فرمان داده است كه جز او را نپرستيد.» پس واجب است كه پرستش خالص نسبت به خدا صورت پذيرد، در صورتى كه انسان مى‌تواند به هر كس كه بخواهد احسان و نيكى كند.

وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً- و به پدر و مادر نيكويى كنيد.» احسان به معنى بخشندگى همراه با رضايت خاطر است، كه خدا آن را ستوده است. بر عكس عبادت كه عبارت از فروتنى و تسليم و در نتيجه بخششى همراه با اكراه است.

إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً- و اگر يكى از آنان يا هر دو تاى ايشان به پيرى رسيده باشند و با هم زندگى كنيد، پس به آنان حتى «اف» مگو و آنان را از نزد خود دور مران و با تكريم و احترام با ايشان گفتگو كن.» پدر و مادر چون پير شوند روحياتشان تغيير پيدا مى‌كند و خواستار چيزهايى مى‌شوند كه فرزند نمى‌تواند آنها را به وفور براى ايشان فراهم آورد، و در اين هنگام مى‌بايستى كه از فراهم آوردن آن خواسته‌ها، به اندازه توانايى، خوددارى نورزى و از گفتن كلمه «اف» كه مايه ناراحتى آنان مى‌شود خوددارى كنى، و چنان با ايشان سخن گويى كه مايه پيدا شدن اميد در جانهاى ايشان باشد و با حيثيت و كرامت و احترام با آنان به گفتگو بپردازى.

[٢٤] وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ- و براى آنان بال فروتنى و خوارى را به مهربانى فرود آر.» بر مسلمان واجب است كه در برابر پدر و مادر دو بال فروتنى و مهربانى را