تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٩ - زمينه كلى سوره

سپاسگزار خدا بود (٣).

آرى، ولى آنان فساد كردند (يا فساد مى‌كنند) دو بار در زمين، و كيفر خود را دريافت خواهند كرد (٥)، چه خدا پس از آن كه وقت كيفر دادن به ايشان مى‌رسد، در بار اول بندگان نيرومندى را بر ايشان مسلط مى‌سازد كه تخت فرمانروايى آنان را واژگون سازند (٦). و پس از آن كه بار ديگر قدرت خود را بازيافتند، ميعاد بار دوم فرا رسيد و خدا آنان را گرفتار هلاكت ساخت. براى چه؟

براى آن كه خدا در پاداش احسان و نيكى به ايشان احسان و نيكى كند، و در برابر بدى كيفرى موافق با آن (٦- ٧)، و سنت خدا در تاريخ چنين است و جزاى هر مجموعه را در برابر خلاصه كارهاى آنان به ايشان مى‌دهد، و در آخرت جهنم را زندان كافران مى‌سازد (٨).

هدايت از خدا است كه به ميانجيگرى قرآن به ما مى‌رسد. اما ايمان و عمل صالح كارى است كه بشر براى خود مى‌كند، و در برابر آن پاداش بزرگ نصيب او مى‌شود، در صورتى كه كفر براى صاحب آن عذابى دردناك آماده مى‌سازد (٩- ١٠).

جزاء تأخير پيدا مى‌كند. و انسان عجول است و به همان گونه كه خواستار خير است و براى رسيدن به آن دعا مى‌كند، براى نرسيدن شر به دعا كردن مى‌پردازد. ولى جزا مى‌رسد (١١).

نگاهى به آيات بيفكن، آيا چه مى‌بينى؟

آيت شب را مى‌بينى كه خدا به حكمت خويش آن را محو مى‌كند، و آيت روز را مى‌بينى كه خدا آن را با حسن تدبير خويش وسيله ديدن و بصيرت قرار مى‌دهد/ ١٦٣ تا براى دست يافتن به معاش خود در آن تلاش كنى و سالها را بشمارى و از حساب و محاسبه آگاه شوى.

پس هر چيز نظم و سامانى دارد، و با تقدير و تدبير فراهم آمده، و آن كس كه مدبّر كارهاى روز و شب و تنظيم كننده آنها است، در اين باره به تفصيل براى ما سخن گفته است.