تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٧ - رهنمودهايى از آيات

/ ٤٩١

پاداش و كيفر مشركان‌

رهنمودهايى از آيات

معمولا آغازها و پايانهاى هر سوره در قرآن خلاصه‌اى از موضوع اساسى را كه در آن سوره مورد بحث قرار گرفته به ما ارائه مى‌دهد و پرتوى بر مجمل افكارى كه در آن آيه آمده است مى‌افكند.

پايان سورة الكهف كه درباره دو رشته متوازى و مرتبط با يكديگر از افكار، يعنى گفتگو از ايستار انسان در برابر طبيعت و زينت زندگى دنيا، و بحث درباره علم و ذكر و چگونگى به دست آوردن آن با ما سخن مى‌گفت، با تلخيص از اين دو مبحث خود را رو به رو مى‌بينيم.

درس اخير از كسانى سخن مى‌گويد كه به جاى خداوند متعال بندگان او را به ولايت و سرورى خود برمى‌گزينند، و شايد اين امر به مناسبت ياد كرد از داستان ذو القرنين بوده باشد كه صاحب سلطه كامل بوده و در عين حال يكى از بندگان صالح خدا به شمار مى‌رفت. و هيچ كس را نمى‌رسيد كه او را به جاى خدا پرستش كند، و به همين گونه آيات اين درس به بيم دادن كسانى پرداخته است كه بشر را مى‌پرستند، و آنان را از اين كه سرنوشتشان جهنم است و حتما به آن درخواهند آمد بيم مى‌دهد؛ سپس به ريشه اين مسئله مى‌پردازد كه خودفريبى ذاتى و پسنديده جلوه دادن زشتيها با آوردن عذرها و بهانه‌ها است، و اين در واقع از خطرناكترين بيماريهاى/ ٤٩٢ فكرى به شمار مى‌رود كه بشر با آن رو به رو است.

آن كس كه گرفتار اين بيمارى است، چنين مى‌انديشد كه عمل او صالح است، در صورتى كه در ذات خود فاسد است، به همين جهت همه نگرشهاى وى‌