تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٣ - آثار ستم و ستمگرى

وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدى‌ فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذاً أَبَداً- و اگر آنان را به هدايت بخوانى هرگز هدايت نمى‌شوند و راه راست را بازنمى‌شناسند.» تا زمانى كه حجابها بر دلها و سنگينى در گوشهاى آنان قرار دارد، و تا آن هنگام كه/ ٤٤٥ گذشته پر از جرم و گناه خويش را فراموش مى‌دارند، و در آن نمى‌كوشند كه درباره خطرناك بودن اين امور به تأمل و تدبر بپردازند، و به سلاح اراده كافى براى ايستادگى در برابر آنها مسلح نشده‌اند، محال است كه راهى به هدايت پيدا كنند.

در صورتى كه گمراهى ستم است، پس چرا خداوند متعال در رسيدن عذاب به اين گونه كسان شتاب نمى‌ورزد؟

قرآن مى‌گويد: اين نماينده رحمتى از خدا است، و فرصتى گرانبها براى بازگشتن به هدايت، و آدمى نبايد فريفته اين فرصت شود، چه كوتاه و محدود است.

[٥٨] وَ رَبُّكَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ لَوْ يُؤاخِذُهُمْ بِما كَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذابَ بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ لَنْ يَجِدُوا مِنْ دُونِهِ مَوْئِلًا- و پروردگارت آمرزنده و صاحب رحمت است و اگر بنا شود كه آنان را به سبب آنچه كسب كرده‌اند مورد مؤاخذه قرار دهد، رسيدن عذاب را به ايشان زودتر فراهم مى‌آورد، ولى براى آنان اجل و موعدى است، و هرگز پس از آن پناهگاهى براى فرار از عذاب نخواهند يافت.» در قدرت ايشان نيست كه گريزگاهى براى پناه بردن به آن در اختيار داشته باشند، به همان گونه كه هر كس كه در معرض دربند شدن به توسط عوامل حكومت قرار گرفته است در صدد يافتن جايى براى پناه بردن به آن برمى‌آيد، يا متوسل شدن به صاحب نفوذى كه بتواند او را نجات دهد، ولى در نزد خدا چنين واسطه‌ها را فايده‌اى نيست، و هيچ كس نمى‌تواند از سلطه و قدرت او به هيچ كس يا هيچ چيز متشبث شود.

موئل: مكان يا زمانى است كه كيفر را از انسان پنهان مى‌دارد.

[٥٩] وَ تِلْكَ الْقُرى‌ أَهْلَكْناهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَ جَعَلْنا لِمَهْلِكِهِمْ‌