تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٨ - مسئوليت انحراف

صادق (ع) گفت: «براى هر زمان و امت امامى است و هر امت با امام خود برانگيخته خواهد شد». [١٥] ثُمَّ لا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ‌ و سپس به كسانى كه كفر ورزيده بودند اجازه (عذرخواهى) داده نمى‌شود و عذرهاى آنان پذيرفته نخواهد شد.» يعنى آنان نمى‌توانند به عذرها و بهانه‌ها متمسك شوند، و هيچ كس در صدد خرسند كردن يا اصلاح كردن آنان، چنان كه در دنيا مرسوم است، برنمى‌آيد تا سبب اصلاح آنان شود يا به سخن گواهان گوش فرا دارند.

[٨٥] و در روز قيامت ستمكارانى كه حقوق ديگران را غصب كرده و/ ١٠٩ نسبت به احكام خدا تجاوز روا داشته بودند، بر آتش عرضه مى‌شوند و هيچ تخفيفى در عذاب ايشان يا مهلت دادنى براى جبران گناه داده نخواهد شد.

وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ‌ و هنگامى كه ستمگران عذاب را ديدند تخفيفى در آن و مهلتى براى تأخير اجراى آن به ايشان داده نمى‌شود.» اما پيش از آن در دنيا مى‌توانند با توبه كردن عذاب خويش را سبكتر سازند، و با دعا زمان رسيدن آن را به تأخير اندازند.

مسئوليت انحراف‌

[٨٦] در آن روز مبارزه داغى ميان مشركان و كسانى از طاغوتان و نمادهاى تباهى سياسى و اجتماعى و اقتصادى كه به بندگى و پرستش آنان پرداخته بودند درگير مى‌شود و هر گروه از گروه ديگر تبرّى و بيزارى مى‌جويد.

وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكاءَهُمْ قالُوا رَبَّنا هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا مِنْ دُونِكَ‌