تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٩ - شرح آيات

به طرف راست يا به طرف چپ.

ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ‌- اين از آيات خدا است.» در اين جا داستان هدايت با داستان خورشيد و حركت آن ارتباط پيدا مى‌كند و از جمله آن آيات خدا است كه اشاره به حكمت و قدرت گسترده او دارد. و همچنين باقى ماندن آن گروه در طول آن سالها از آيات خدا است.

مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ- پس هر كس كه خدا او را هدايت كند هدايت شده و راهيافته است.» از آنجا كه اين از آيات خدا و حكمت او است، و بر آن دلالت دارد كه او امور را با سنتهايى ثابت قرار داده است، پس بر ما لازم است كه به هدايت خدا هدايت پذيريم و راه حركت خود را بيابيم، و از او سبحانه و تعالى خواستار معرفت شويم.

وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِداً- و براى كسى كه او گمراه سازد، ولى و راهنمايى نخواهى يافت.»/ ٣٨٠ يعنى او را به سوى طريق حق ارشاد كند، چه خدا ولىّ انسان است كه او را ارشاد و هدايت مى‌كند، و روشهاى صحيح زندگى را به او نشان مى‌دهد، و او هدايت يافته مى‌شود، و آن كس كه از اين دورى كند، خداى ديگرى وجود ندارد كه به هدايت او بپردازد.

[١٨] وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ- و آنان را بيدار تصور مى‌كنى در صورتى كه آنان خفته‌اند.» اين دليل بر آن است كه خواب آنان سبك بوده و بر همه حواس و اندامهاى ايشان استيلا نيافته بوده است، بدان سان كه بيننده در اولين نظر نمى‌توانست كشف كند كه آنان در خوابند، و شايد اين امر نتيجه آن بوده است كه چشمهاى ايشان باز بود و گاه به اين سو و آن سو مى‌غلطيدند.

وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ‌- و غلط خوردن آنان به طرف راست و چپ خود.»