تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٥ - سوره النحل(١٦) آيات ٨٤ تا ٨٩

تا از حاجتى كه به پروردگار خويش دارد آگاه شود، پس تنها رو به او كند و بر او تجبّر نشان ندهد.

بنا بر اين هدف اعلى براى نعمتهاى مسكن و آنچه بشر را از شرور و بديهاى طبيعت حفظ مى‌كند، آن است كه: او را به پروردگارش تسليم كند تا بدين گونه نفس خويش را از خشم خدا دور نگاه دارد.

هدايت در ميان اكراه و اختيار

[٨٢] ولى قوه دفع به درجه اكراه و به زور به كار برانگيختن نيست، پس خدا مى‌خواهد كه انسان را با نعمتهاى فراوانى كه به او ارزانى داشته است هدايت كند، ولى هرگز نمى‌خواهد كه او را به اين كار مجبور سازد، پس چون از رسالت اعراض كند، بر رسول چيزى جز ابلاغ رسالت نيست.

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ‌- پس اگر پشت گردانند، بر تو وظيفه‌اى جز ابلاغ آشكار نيست.» [٨٣] و نقص در آيات يا در وسايل معرفت بشر نيست، بلكه در اراده كفرى است كه عزم به باقى ماندن بر آن جزم كرده‌اند.

يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها وَ أَكْثَرُهُمُ الْكافِرُونَ‌- نعمت خدا را مى‌شناسند و سپس منكر آن مى‌شوند و بيشتر ايشان كافرانند.»

/ ١٠٦

[سوره النحل (١٦): آيات ٨٤ تا ٨٩]

وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً ثُمَّ لا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ (٨٤) وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ (٨٥) وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكاءَهُمْ قالُوا رَبَّنا هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا مِنْ دُونِكَ فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكاذِبُونَ (٨٦) وَ أَلْقَوْا إِلَى اللَّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ (٨٧) الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ بِما كانُوا يُفْسِدُونَ (٨٨)

وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى‌ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‌ لِلْمُسْلِمِينَ (٨٩)