تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣ - كيفر استكبار

آنان سقف را مى‌آراستند، و در محافظت آن كوشش مى‌كردند، و ناگهان سقف به سب متزلزل شدن شالوده منهدم شد و فروريخت.

آيات سوره عنكبوت بهترين تفسير براى اين آيه است، چه كفارى كه به آب اعتماد پيدا كرده و ساختمان خود را بر پايه‌هاى تمدن بنا كرده بودند، در دريا غرق شدند و همچون قوم فرعون متلاشى شدند، و به همين گونه كسانى كه همچون قوم عاد متكى به استحكام و استوارى خانه‌هاى خود بودند، به سبب باد و سنگهايى كه بناهاى خود را با آنها بنا كرده بودند، به هلاكت رسيدند، و هر قومى كه جز خدا بر پايه‌هاى مادى اعتماد كند، خدا آن پايه‌ها را متزلزل مى‌سازد و از همين راه هلاكشان مى‌كند، در حالى كه آنان خبر از اين ندارند كه خطاى بزرگ ايشان همين اعتماد كردن آنان بر نيرويى زوالپذير بوده است.

[٢٧] و اين عذاب دنيايى آنان است نه عذابى كه در آخرت خواهند ديد، و استكبار ايشان هر چه زودتر به خوارى و ننگ گرفتارشان خواهد ساخت.

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُخْزِيهِمْ وَ يَقُولُ أَيْنَ شُرَكائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ‌- سپس در روز قيامت خوارشان مى‌سازد و به ايشان مى‌گويد كه: كجايند شركايى كه عصاى وحدت را به خاطر آنان مى‌شكستيد،» يا به تعبير ديگر خودتان را براى آنها و دفاع از ايشان به زحمت مى‌انداختيد و با جبهه حق به مبارزه و قتال مشغول مى‌شديد، در صورتى كه شايسته چنان بود كه با ايشان به جنگ بپردازيد، اكنون كجايند؟

قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَ السُّوءَ عَلَى الْكافِرِينَ‌ كسانى كه علم به ايشان داده شده بود خواهند گفت كه خوارى و بدى در امروز بهره كافران است.» پس يك عذاب نفسانى دارند كه عار و ننگ است، و يك عذاب جسدى كه آزارشان مى‌رساند و ناراحتى و بد حالى برايشان فراهم مى‌آورد، و اين كه ارزش علم و سودمندى آن را به ما الهام مى‌كند، و بزرگترين سبب براى استكبار مستكبران و بهره‌كشى آنان از مردم وجود نداشتن علم در نزد مردمان است.