تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥ - زمينه كلى سوره

خدا در قرآن از مردم شهرى مثل زده كه خداوند نعمت امن و روزى فراوان را نصيب ايشان ساخته بود، و چون كفر ورزيدند و كافر شدند، خدا لباس گرسنگى و هراس بر ايشان پوشاند و آنان را از آن چشاند.

چنين است كيفر آن كس كه خداوند دنيا را به او ارزانى داشته ولى او به نداى رسول خدا پاسخ مثبت نداده است. در نتيجه چنين كسى نمى‌تواند از نعمت وحيى برخوردار شود كه نگاهبان ديگر نعمتها است.

بنا بر اين هرگز نمى‌توان از آيات خدا معنى ترك كردن نعمتهاى خدا را دريافت، بلكه آنچه مقصود است اين است كه

اولا: براى وابستگى به آنها برنامه‌اى تنظيم كنيم، به گونه‌اى كه ما را به فراموشى خدا نكشاند.

/ ١٣ ثانيا: برنامه‌اى براى بهره‌بردارى از آنها بدان گونه كه خدا مقرر داشته است تنظيم كنيم.

و بدين گونه آيات (١١٤- ١١٩) حدود و مرزهاى خدا درباره بهره‌بردارى از نعمتهاى خودش را براى ما تنظيم كرده است، و اين خود بعدى از ابعاد آن تقوا و پرهيزگارى است كه آيات آغاز سوره ما را به مراعات كردن آنها فرمان داده است.

بر ما است كه چيزهاى پاك و پاكيزه را بر خود حرام نسازيم، بلكه از آنها بخوريم يا به گونه ديگر بهره‌مند شويم و در مقابل سپاسگزار خدا بوده باشيم.

اما آنچه حرام است مردار است و خون و گوشت خوك و آنچه براى جز خدا قربانى شده است (جز در هنگام اضطرار و ناگزيرى).

نيز آنچه حرام است دروغ بستن بر او است به اين كه فلان حرام است و فلان حلال.

و اما جهودان بر خود ستم روا داشتند و خداوند متعال به سبب همين ستمگرى ايشان بعضى از چيزها را بر ايشان حرام كرد.

ولى رحمت خدا بر اين امت گسترده است، از آن جهت كه خدا قلم را از ثبت گناه كسانى بازداشته است كه چون از روى نادانى كار بدى انجام دهند