تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨٢ - حديث معراج
از آگاهى درباره راههاى زمين است».
امام رضا (ع) در حديثى مفصّل فرموده است
«هر زمينى را آسمانى است كه گرداگرد آن را فرا گرفته است».
حديث معراج
در درس گذشته حديث از اسراء را به پايان رسانيديم، و در اين جا به بيان حديثى از معراج مىپردازيم كه در آن چنين آمده است.
رسول خدا (ص) گفت: «پس جبرييل بالا رفت و من همراه با او به آسمان دنيا (يعنى نزديكترين آسمان به زمين، از آن جهت كه لفظ دنيا مؤنث أدنى است، و أدنى در مقابل اقصى به معنى دورترين است) و بر آن فرشتهاى است به نام اسماعيل كه صاحب و نگاهبان خطفه (ربودنى) است كه پروردگار عز و جل درباره آن گفته است إِلَّا مَنْ خَطِفَ/ ١٨٥ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ مگر آن كس كه بربايد ربودنى را كه سپس در پى آن شهابى شكافنده روانه مىشود» و هفتاد هزار فرشته در زير فرمان دارد كه هر يك از آنها هفتاد هزار فرشته را در زير فرمان خود دارد». [١٠] پس اسماعيل گفت: اى جبرييل، آن كس كه همراه تو است كيست، و او گفت كه: محمد رسول اللَّه (ص) است، پس پرسيد كه آيا مبعوث شده است؟ و جبرييل گفت: آرى، پس در گشوده شد (تو گويى آسمان را درى است، ولى برسان درهاى معمول ما نيست) پس به او سلام كردم، و او به من سلام كرد، و براى او طلب آمرزش كردم، و او براى من طلب آمرزش كرد، و گفت: آفرين بر برادر پيامبر صالح، و فرشتگان به ديدار من آمدند تا وارد آسمان دنيا شدم، و هيچ فرشتهاى با من ملاقات نكرد مگر اين كه خندان و شادمان بود، تا آن گاه كه فرشتهاى از فرشتگان به ديدار من آمد كه آفريدهاى به بزرگى او نديده بودم، منظرهاى
[١٠] - وظيفه آنان فقط اداره كردن آسمان نخستين است، و احاديثى در اين باره وجود دارد كه بال يكى از آنان از مغرب تا مشرق امتداد دارد، يا يكى از آنان بار زمين را بر روى بال خويش حمل مىكند، و اين همه جز اشارههايى به گستردگى آسمانها نيست.