المبدأ و المعاد
(١)
٥ ص
(٢)
١٠ ص
(٣)
١٠ ص
(٤)
١٠ ص
(٥)
١١ ص
(٦)
١٢ ص
(٧)
١٢ ص
(٨)
١٣ ص
(٩)
١٤ ص
(١٠)
١٥ ص
(١١)
١٦ ص
(١٢)
١٨ ص
(١٣)
٢١ ص
(١٤)
٢٣ ص
(١٥)
٢٤ ص
(١٦)
٢٧ ص
(١٧)
٢٩ ص
(١٨)
٣٠ ص
(١٩)
٣٠ ص
(٢٠)
٣٣ ص
(٢١)
٣٣ ص
(٢٢)
٣٥ ص
(٢٣)
٣٧ ص
(٢٤)
٤١ ص
(٢٥)
٤١ ص
(٢٦)
٤٣ ص
(٢٧)
٤٣ ص
(٢٨)
٤٣ ص
(٢٩)
٤٤ ص
(٣٠)
٤٤ ص
(٣١)
٤٥ ص
(٣٢)
٤٥ ص
(٣٣)
٤٦ ص
(٣٤)
٤٨ ص
(٣٥)
٤٩ ص
(٣٦)
٥٠ ص
(٣٧)
٥٢ ص
(٣٨)
٥٢ ص
(٣٩)
٥٢ ص
(٤٠)
٥٢ ص
(٤١)
٥٥ ص
(٤٢)
٥٨ ص
(٤٣)
٦٢ ص
(٤٤)
٦٣ ص
(٤٥)
٦٤ ص
(٤٦)
٦٦ ص
(٤٧)
٦٦ ص
(٤٨)
٧٢ ص
(٤٩)
٧٣ ص
(٥٠)
٧٤ ص
(٥١)
٧٦ ص
(٥٢)
٧٦ ص
(٥٣)
٧٨ ص
(٥٤)
٨٠ ص
(٥٥)
٨٣ ص
(٥٦)
٨٨ ص
(٥٧)
٨٩ ص
(٥٨)
١٢٤ ص
(٥٩)
١٢٨ ص
(٦٠)
١٢٩ ص
(٦١)
١٣٠ ص
(٦٢)
١٣٣ ص
(٦٣)
١٣٥ ص
(٦٤)
١٣٧ ص
(٦٥)
١٤٣ ص
(٦٦)
١٤٤ ص
(٦٧)
١٤٥ ص
(٦٨)
١٤٦ ص
(٦٩)
١٤٨ ص
(٧٠)
١٥٠ ص
(٧١)
١٥٤ ص
(٧٢)
١٥٥ ص
(٧٣)
١٦٠ ص
(٧٤)
١٦٠ ص
(٧٥)
١٦٠ ص
(٧٦)
١٦٠ ص
(٧٧)
١٦١ ص
(٧٨)
١٦٢ ص
(٧٩)
١٦٥ ص
(٨٠)
١٦٦ ص
(٨١)
١٧٠ ص
(٨٢)
١٧٤ ص
(٨٣)
١٧٥ ص
(٨٤)
١٧٦ ص
(٨٥)
١٧٨ ص
(٨٦)
١٧٩ ص
(٨٧)
١٧٩ ص
(٨٨)
١٨٠ ص
(٨٩)
١٨١ ص
(٩٠)
١٨٤ ص
(٩١)
١٨٨ ص
(٩٢)
١٩٢ ص
(٩٣)
١٩٣ ص
(٩٤)
١٩٥ ص
(٩٥)
١٩٩ ص
(٩٦)
٢٠٣ ص
(٩٧)
٢٠٤ ص
(٩٨)
٢١١ ص
(٩٩)
٢١٣ ص
(١٠٠)
٢١٥ ص
(١٠١)
٢١٦ ص
(١٠٢)
٢١٨ ص
(١٠٣)
٢٢٠ ص
(١٠٤)
٢٢١ ص
(١٠٥)
٢٢٣ ص
(١٠٦)
٢٢٣ ص
(١٠٧)
٢٢٤ ص
(١٠٨)
٢٢٤ ص
(١٠٩)
٢٢٨ ص
(١١٠)
٢٣٠ ص
(١١١)
٢٣٢ ص
(١١٢)
٢٣٣ ص
(١١٣)
٢٣٤ ص
(١١٤)
٢٣٥ ص
(١١٥)
٢٣٦ ص
(١١٦)
٢٣٧ ص
(١١٧)
٢٤٢ ص
(١١٨)
٢٤٣ ص
(١١٩)
٢٤٦ ص
(١٢٠)
٢٤٧ ص
(١٢١)
٢٤٨ ص
(١٢٢)
٢٤٩ ص
(١٢٣)
٢٤٩ ص
(١٢٤)
٢٥٠ ص
(١٢٥)
٢٥١ ص
(١٢٦)
٢٥٤ ص
(١٢٧)
٢٥٤ ص
(١٢٨)
٢٥٥ ص
(١٢٩)
٢٥٧ ص
(١٣٠)
٢٥٩ ص
(١٣١)
٢٦٢ ص
(١٣٢)
٢٦٣ ص
(١٣٣)
٢٦٤ ص
(١٣٤)
٢٧٤ ص
(١٣٥)
٢٧٥ ص
(١٣٦)
٢٧٨ ص
(١٣٧)
٢٨٠ ص
(١٣٨)
٢٨٢ ص
(١٣٩)
٢٨٣ ص
(١٤٠)
٢٨٤ ص
(١٤١)
٢٨٥ ص
(١٤٢)
٢٨٦ ص
(١٤٣)
٢٨٧ ص
(١٤٤)
٢٨٨ ص
(١٤٥)
٢٨٩ ص
(١٤٦)
٢٨٩ ص
(١٤٧)
٢٩٠ ص
(١٤٨)
٢٩٠ ص
(١٤٩)
٢٩٠ ص
(١٥٠)
٢٩٠ ص
(١٥١)
٢٩١ ص
(١٥٢)
٢٩١ ص
(١٥٣)
٢٩١ ص
(١٥٤)
٢٩٢ ص
(١٥٥)
٢٩٢ ص
(١٥٦)
٢٩٢ ص
(١٥٧)
٢٩٣ ص
(١٥٨)
٢٩٣ ص
(١٥٩)
٢٩٤ ص
(١٦٠)
٢٩٤ ص
(١٦١)
٢٩٥ ص
(١٦٢)
٢٩٦ ص
(١٦٣)
٢٩٧ ص
(١٦٤)
٣٠١ ص
(١٦٥)
٣٠٣ ص
(١٦٦)
٣٠٤ ص
(١٦٧)
٣١٠ ص
(١٦٨)
٣١١ ص
(١٦٩)
٣١٣ ص
(١٧٠)
٣١٣ ص
(١٧١)
٣١٥ ص
(١٧٢)
٣١٦ ص
(١٧٣)
٣١٨ ص
(١٧٤)
٣١٩ ص
(١٧٥)
٣٢٠ ص
(١٧٦)
٣٢٣ ص
(١٧٧)
٣٢٥ ص
(١٧٨)
٣٢٦ ص
(١٧٩)
٣٢٨ ص
(١٨٠)
٣٣١ ص
(١٨١)
٣٣١ ص
(١٨٢)
٣٣٣ ص
(١٨٣)
٣٣٣ ص
(١٨٤)
٣٣٣ ص
(١٨٥)
٣٣٤ ص
(١٨٦)
٣٣٤ ص
(١٨٧)
٣٣٨ ص
(١٨٨)
٣٣٩ ص
(١٨٩)
٣٤١ ص
(١٩٠)
٣٤٤ ص
(١٩١)
٣٥١ ص
(١٩٢)
٣٥٣ ص
(١٩٣)
٣٥٦ ص
(١٩٤)
٣٥٦ ص
(١٩٥)
٣٥٨ ص
(١٩٦)
٣٦٠ ص
(١٩٧)
٣٦٧ ص
(١٩٨)
٣٧١ ص
(١٩٩)
٣٧٣ ص
(٢٠٠)
٣٧٣ ص
(٢٠١)
٣٧٦ ص
(٢٠٢)
٣٧٧ ص
(٢٠٣)
٣٨٠ ص
(٢٠٤)
٣٨٢ ص
(٢٠٥)
٣٨٤ ص
(٢٠٦)
٣٨٦ ص
(٢٠٧)
٣٨٦ ص
(٢٠٨)
٣٨٨ ص
(٢٠٩)
٣٩٠ ص
(٢١٠)
٣٩٣ ص
(٢١١)
٣٩٥ ص
(٢١٢)
٣٩٥ ص
(٢١٣)
٣٩٦ ص
(٢١٤)
٣٩٨ ص
(٢١٥)
٣٩٩ ص
(٢١٦)
٤٠٠ ص
(٢١٧)
٤٠٢ ص
(٢١٨)
٤٠٣ ص
(٢١٩)
٤٠٥ ص
(٢٢٠)
٤٠٨ ص
(٢٢١)
٤١٣ ص
(٢٢٢)
٤١٤ ص
(٢٢٣)
٤١٤ ص
(٢٢٤)
٤٢٣ ص
(٢٢٥)
٤٢٩ ص
(٢٢٦)
٤٣٣ ص
(٢٢٧)
٤٣٣ ص
(٢٢٨)
٤٣٥ ص
(٢٢٩)
٤٣٧ ص
(٢٣٠)
٤٣٨ ص
(٢٣١)
٤٤١ ص
(٢٣٢)
٤٤٢ ص
(٢٣٣)
٤٤٤ ص
(٢٣٤)
٤٤٦ ص
(٢٣٥)
٤٤٨ ص
(٢٣٦)
٤٤٨ ص
(٢٣٧)
٤٥٤ ص
(٢٣٨)
٤٥٤ ص
(٢٣٩)
٤٥٨ ص
(٢٤٠)
٤٥٨ ص
(٢٤١)
٤٦٧ ص
(٢٤٢)
٤٦٧ ص
(٢٤٣)
٤٦٩ ص
(٢٤٤)
٤٧١ ص
(٢٤٥)
٤٧٢ ص
(٢٤٦)
٤٧٣ ص
(٢٤٧)
٤٧٤ ص
(٢٤٨)
٤٧٦ ص
(٢٤٩)
٤٨٠ ص
(٢٥٠)
٤٨٠ ص
(٢٥١)
٤٨١ ص
(٢٥٢)
٤٨٢ ص
(٢٥٣)
٤٨٣ ص
(٢٥٤)
٤٨٨ ص
(٢٥٥)
٤٨٩ ص
(٢٥٦)
٤٩٢ ص
(٢٥٧)
٤٩٣ ص
(٢٥٨)
٤٩٤ ص
(٢٥٩)
٤٩٤ ص
(٢٦٠)
٤٩٦ ص
(٢٦١)
٤٩٦ ص
(٢٦٢)
٤٩٧ ص
(٢٦٣)
٥٠٠ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص

المبدأ و المعاد - الملا صدرا - الصفحة ٧٦

تعالى، كما ذكرنا.

و التعددات و التجددات الواقعة فيها إنما هي بالقياس إلى الأشياء المتعلقة بها المتعددة أو المتجددة في أنفسها أو بقياس بعضها إلى بعض و أما بالنسبة إلى الذات الأحدية المتعالية فليست إلا واحدة غير متجددة. فإذن إضافته تعالى إلى الأشياء إضافة واحدة بحسب المعنى و المفهوم، و هي إما مرتبة ترتبا سببيا و مسببيا على حسب ترتب معلولاته فلا يوجب تكثرا في ذاته تعالى، كما لا يوجب صدور الأشياء الكثيرة المرتبة تكثرا في ذاته تعالى. و هذا ما قالت الفلاسفة إن نسبة الأول إلى الثاني أم جميع النسب.

و إما متجددة على حسب تجدد متعلقاتها المتجددة المتصرمة في أنفسها و بقياس بعضها إلى بعض فلا يوجب تغيرا في ذاته تعالى، لأنها بالقياس إلى ذات الواجب في درجة واحدة لا يتجدد و لا يتصرم، بل التجدد و التصرم و الحضور و الغيبة إنما يتحقق للمسجونين في سجن الزمان المطمورين في كوزة المكان.

و أما العوالي و الشوامخ فذواتها مبرئة عن علوق هذه المعاني بهم.

فما ظنك بما هو أعلى و أشمخ منها و هو إله كل عقل و نفس، فهو أعلى و أقدس من أن يقع في التغير و التجسم، كما قال السري السقطي:" ليس عند ربك صباح و لا مساء".

يعني إن نسبة ربك المتنزه المتعالي عن وصمة التغير و التجدد إلى جملة الأمور المتجددة المتعاقبة نسبة واحدة و معية قيومية غير زمانية. و إدراكه محتاج إلى لطف قريحة.

و من هنا يظهر معنى كلام الشيخ الرئيس في التعليقات: الأشياء كلها عند الأوائل واجبات ليس هناك إمكان البتة، فإذا كان شي‌ء لم يكن في وقت فإنما يكون من جهة القابل لا من جهة الفاعل، فإنه كلما حدث استعداد من المادة حدث فيها صورة من هناك إذ ليس هناك منع و بخل. فالأشياء كلها هناك واجبات لا تحدث وقتا و تمنع وقتا و لا تكون هناك كما تكون عندنا.

فصل في علمه تعالى بذاته و لنمهد لبيانه مقدمات:

الأولى‌

أن الحكماء لما أحالوا اتصاف معدوم مطلق بأحكام وجودية حكموا بأن‌