گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٢٤
«وَ لَقَدْ بَعَثْنَا فِى كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَ اجْتَنِبُواْ الطَّـغُوتَ . [١] و به تحقيق، در هر امّتى پيام آورى بر انگيختيم كه [به آنها بگويد]: «خداوند را پرستش كنيد و از طاغوت ، دورى گزينيد»» . طاغوت، تنها بت هاى ساخته و پرداخته عصر جاهليت نيست؛ بلكه روشن ترين مصاديق آن، همه قدرت هاى شرك آميزى هستند كه جامعه را به سوى مقصدى جز مقصد پيامبران الهى، دعوت مى كنند. امام صادق عليه السلام در اين باره و در توضيح كلمه «طاغوت» در آيه ١٧ از سوره زمر، مى فرمايد : مَن أطاعَ جَبّارا فَقَد عَبَدَهُ . [٢] هر كه از جبّارى فرمان بَرَد، او را پرستيده است. نكته مهم تر ، شناخت توطئه اى پيچيده است كه در تاريخ اسلام ، براى پنهان كردن روشن ترين مصاديق طاغوت و شرك و مشرك ، رُخ داد تا جوامع اسلامى، از اين ناحيه احساس خطر نكنند و برائت از مشركان، به برائت از بت هاى عصر جاهليت اُولى منحصر گردد . امام صادق عليه السلام در عصر خود، از اين توطئه خطرناك ، پرده برداشته و با صراحتْ اعلام فرموده است : إنَّ بَنى اُمَيَّةَ أطلَقواْ تَعليمَ الإيمانِ و لَم يُطلِقواْ تَعليمَ الشِّركِ لِكَى إذا حَمَلوهُم عَلَيهِ لَم يَعرِفُوهُ . [٣] اُمَويان ، تعليم ايمان را آزاد گذاشتند و تعليم شرك را آزاد نگذاشتند، تا اگر آنان را به شرك كشاندند ، آن را نشناسند .
٣ . زمان و مكان برائت از مشركان
بى ترديد، برائت از مشركان، هيچ محدوديتى از نظر زمان و مكان ندارد و بر همه مسلمانان ، واجب است كه در هر زمان و در هر مكان كه ضرورت داشته باشد، به صورت انفرادى و اجتماعى، برائت خود را از مشركان ، اعلام نمايند. البته در صورتى كه ولىّ امر مسلمانان، زمان و مكان و شكل خاصّى را براى انجام دادن اين فريضه تعيين كند، اطاعت ولىّ امر نيز واجب مى گردد . ولى مسئله مهم اين است كه كدام مكان و كدام زمان، براى اظهار برائت عمومى مسلمانان جهان از مشركان، مناسب تر و ثمربخش تر است؟ بى تأمّل مى توان گفت كه خانه توحيد، شايسته ترين مكان و موسم حج، بهترين زمان براى اظهار برائت مسلمانان جهان از شرك و مشركان است. امام خمينى قدس سره در اين باره مى فرمايد : اعلان برائت در حج، تجديد ميثاق مبارزه و تمرين تشكّل مجاهدان براى ادامه نبرد با كفر و شرك و بت پرستى هاست و به شعار هم خلاصه نمى شود؛ كه سرآغاز علنىْ ساختنِ منشور مبارزه و سازماندهى جنود خدا در برابر جنود ابليس و ابليسْ صفتان است و از اصول اوّليه توحيد به شمار مى رود. و اگر مسلمانان ، در خانه ناس و خانه خدا، از دشمنان خدا اظهار برائت نكنند، پس در كجا مى توانند اظهار نمايند؟! و اگر حرم و كعبه و مسجد و محراب، سنگر و پشتيبان سربازان خدا و مدافعان حرم و حرمت انبيا نيست، پس مأمن و پناهگاه آنان در كجاست؟!
[١] نحل: آيه ٣٦. نيز ، ر.ك: زمر: آيه ١٧، نساء: آيه ٣٦.[٢] مجمع البيان: ج ٨ ص ٧٧٠، تأويل الآيات الظاهرة : ج ٢ ص ٥١٣ ح ٥.[٣] الكافى: ج ٢ ص ٤١٥ ح ١ .