« وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِيْن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَـبِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللَّهَ شَيْـئا وَسَيَجْزِى اللَّهُ الشَّـكِرِينَ » . [٥]

حديث

١٠٤٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه ديديد امّتم از اين كه به ستمگر بگويد : «تو ستمگرى» مى هراسد ، بى گمان [از جانب خدا ]به حال خود رها شده است [٦] .

٦ / ٢ . ميانه روى

قرآن

«و بدين گونه ، شما را امّتى ميانه قرار داديم تا بر مردم ، گواه باشيد و پيامبر ، بر شما گواه باشد» .

حديث

١٠٤٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره اين سخن خداوند متعال : «و بدين گونه: يعنى معتدل .

فصل هفتم : آينده امّت محمّد در دنيا

٧ / ١ . برگشت گروهى به آيين پيشين خود

قرآن

«و محمّد ، جز فرستاده اى كه پيش از او [ هم ] پيامبرانى [ آمده و ] گذشتند، نيست. آيا اگر او بميرد يا كشته شود، از عقيده خود بر مى گرديد؟ و هر كس از عقيده خود باز گردد، هرگز هيچ زيانى به خدا نمى رساند، و به زودى ، خداوند ، سپاس گزاران را پاداش مى دهد» .

[١] تُوُدِّعَ منهم : أي اُسلِموا إلى ما استَحقّوه من النَّكيرِ عليهم . . . وهو من المجاز؛ لأنّ المعتني بإصلاحِ شأن الرجل إذا يَئِسَ من صلاحه تَرَكَه واستَراحَ من معاناة النَّصَب معه (النهاية : ج ٥ ص ١٦٦ «ودع») .[٢] مسند ابن حنبل : ج ٢ ص ٥٦١ ح ٦٥٣١.[٣] البقرة : ١٤٣ .[٤] صحيح البخاري : ج ٦ ص ٢٦٧٥ ح ٦٩١٧.[٥] آل عمران : ١٤٤.[٦] به تعبير عاميانه ، يعنى كارَش تمام و فاتحه اش خوانده شده است . «تُوُدّع» كه در متن عربى حديث آمده ، از توديع است ؛ يعنى با او خداحافظى شده است .