گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٧٢

٣٧٣٨.مكارم الأخلاق : ذُكِرَ عِندَ النبيِّ صلى الله عليه و آله رَجُلٌ فقيلَ لَهُ : خَيرٌ ، قالوا : يا رسولَ اللّه ِ ، خَرَجَ مَعنا حاجّا فإذا نَزَلنا لَم يَزَلْ يُهَلِّلُ اللّه َ حتّى نَرتَحِلَ ، فإذا ارتَحَلنا لَم يَزَلْ يَذكُرُ اللّه َ حتّى نَنزِلَ ، فقالَ النبيُّ صلى الله عليه و آله : فَمَن كانَ يَكفِيهِ عَلَفَ ناقَتِهِ ، وصُنْعَ طَعامِهِ؟ قالوا : كُلُّنا ، فقالَ صلى الله عليه و آله : كُلُّكُم خَيرٌ مِنهُ! . [١]

٣٧٣٩.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إذا خَرَجَ أحَدُكُم إلى سَفَرٍ ثُمّ قَدِمَ على أهلِهِ فَلْيُهدِهِم ولْيُطرِفهُم ولو حِجارةً ! [٢]

الفصل السّابع والعشرون : المشاورة

٢٧ / ١ . الحَثُّ عَلى المَشوَرَةِ

الكتاب

« وَ الَّذِينَ اسْتَجَابُواْ لِرَبِّهِمْ وَ أَقَامُواْ الصَّلَوةَ وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَ مِمَّا رَزَقْنَـهُمْ يُنفِقُونَ » . [٣]

الحديث

٣٧٤٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : لا مُظاهَرَةَ أوثَقُ مِنَ المُشاوَرَةِ . [٤]

٣٧٤١.عنه صلى الله عليه و آله : ما مِن رَجُلٍ يُشاوِرُ أحَدا إلّا هُدِيَ إلى الرُّشدِ . [٥]

٢٧ / ٢ . مَن لا يَنبغي مُشاوَرَتُهُم

٣٧٤٢.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ لِعَليٍّ عليه السلام ـ: يا عليُّ ، لا تُشاوِرْ جَبانا فإنّهُ يُضَيِّقُ علَيكَ المَخرَجَ ، ولا تُشاوِرِ البَخيلَ فإنّهُ يَقْصُرُ بكَ عن غايَتِكَ ، ولا تُشاوِرْ حَريصا فإنّهُ يُزَيِّنُ لكَ شَرَها . [٦]

٣٧٣٨.مكارم الأخلاق : در حضور پيامبر صلى الله عليه و آله از مردى سخن به ميان آمد و گفته شد : او آدم خوبى است . [نيز ]گفتند : اى پيامبر خدا! آن مرد ، هم سفر حجّ ما بود . هر گاه در منزلى پياده مى شديم ، زبانش به ذكر «لا إله إلّا اللّه » ، پيوسته گويا بود ، تا آن كه حركت مى كرديم و در بين راه نيز همواره ذكر خدا مى گفت، تا دوباره اُتراق مى كرديم . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «پس چه كسى شترش را علوفه مى داد و غذايش را درست مى كرد؟» . گفتند : همه ما . پيامبر خدا فرمود : «همه شما از او بهتريد!» .

٣٧٣٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه يكى از شما به سفر رفت ، هنگام بازگشت ، حتّى اگر شده يك قطعه سنگ ، براى خانواده اش هديه و تحفه بياورد .

فصل بيست و هفتم : مشورت

٢٧ / ١ . تشويق به مشورت

قرآن

«و كسانى كه به [ نداى ] پروردگارشان ، پاسخ [ مثبت ]داده اند و نماز بر پا كرده اند و كارشان در ميانشان مشورت است و از آنچه روزى شان كرده ايم، انفاق مى كنند» .

حديث

٣٧٤٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ پشتْ گرمى اى، استوارتر از مشورت نيست .

٣٧٤١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ مردى نيست كه با كسى مشورت كند ، مگر آن كه به راه درست [براى حلّ مشكل خود] ، ره نمون مى شود .

٢٧ / ٢ . كسانى كه شايسته مشورت نيستند

٣٧٤٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به امام على عليه السلام ـ: اى على! با ترسو ، مشورت مكن ؛ زيرا او راه حلّ مشكل را بر تو تنگ مى كند. با بخيل نيز مشورت مكن ؛ زيرا او تو را از هدفت ، باز مى دارد. با شخص حريص نيز مشورت مكن ؛ زيرا او آزمندى را در نظرت ، نيكو جلوه مى دهد .