گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤
سخنى درباره «ز گهواره تا گور ، دانش بجوى»
اين جمله معروف ، منسوب به پيامبر خداست كه فرمود : اُطلُبوا العِلمَ مِنَ المَهدِ إلَى اللَّحْدِ . [١] از گهواره تا گور ، دانش بجوييد . در آداب المتعلمين و نيز الوافى اين مضمون بدين شكل آمده است : گفته شده است كه : وقت طلب علم ، از گهواره تا گور است . [٢] در پاورقى محققان بر تفسير القمى و آداب المتعلمين نيز آمده است : در روايتى معروف آمده است كه از گهواره تا گور ، دانش بجوييد. [٣] فردوسى ، شاعر نامىِ پارسى زبان نيز اين كلام را چنين به شعر در آورده است : چنين گفت پيغمبر راستگوى ز گهواره تا گور ، دانش بجوى . با همه تلاشى كه براى يافتن اين سخن در جوامع حديثى صورت گرفت ، چنين مضمونى يافت نشد . مبالغه اى كه در اين سخن آمده ، به شعر ، بيشتر شباهت دارد تا به سخن پيامبر خدا و به نظر مى رسد كه محقّقان محترمِ آداب المتعلّمين و تفسير القمّى ، بدون تحقيق ، اين كلام را «حديث» ناميده اند .
[١] آداب المتعلّمين : ص ١١١ .[٢] آداب المتعلمين : ص ١١١ ، الوافى : ج ١ ص ١٢٦ .[٣] تفسير القمى : ج ٢ ص ٤٠١ ، آداب المتعلمين : ص ١١١ .