گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٤٥
نكاتى درباره دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله براى ديگران
پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت بزرگوارش عليهم السلام مَظْهَر صفات و اسماى حسناى الهى (و از جمله ، مظهر رحمت و حكمت خداوند متعال) هستند و از اين رو ، به مقتضاى حكمت ،ديگران را از ادعيه زاكيه و مستجاب خود ، بهره مند مى كردند و مشمول عنايت و رحمت الهى قرار مى دادند . در اين رابطه چند نكته قابل توجه است : ١ . دعاهاى پيامبر صلى الله عليه و آله را به چند دسته مى توان تقسيم كرد : دسته اول : دعاهايى كه حامل پيامى براى جامعه اسلامى است . دسته دوم : دعاهايى كه براى تأمين نيازهاى كسانى است كه از پيامبر خدا ، تقاضاى دعا كرده اند . دسته سوم : دعاهاى پيامبر خدا در مورد كسانى است كه به ايشان خدمتى كرده اند . ٢ . دعاهاى پيامبر خدا براى اهل بيت خود ، حامل پيام هاى اعتقادى و سياسى براى امت اسلامى و حاكى از شخصيت والاى آنان و جايگاه بلندشان در اسلام است مانند آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله در حديث كساء درباره اهل بيت عليهم السلام آمده كه مى فرمايد : اللّهُمَّ هؤُلاءِ أهلُ بَيتي وخاصَّتى ، اللّهمّ أذهِب عَنهُمُ الرِّجسَ و طَهِّرهُم تَطهيرا . [١] خدايا! اينان اهل بيت من و مُقرَّبان من اند . خدايا! هر گونه پليدى را از آنان دور بدار و با پاك ساختنى ويژه ، پاكشان گردان . همچنين دعاهايى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله درباره افرادى مانند ابوذر و امثال وى صادر شده ، حكايت از جلالت و عظمت و جايگاه رفيع معنوى آنها دارد . اين گونه دعاها نيز گاه داراى پيام سياسى و اجتماعى هستند . ٣ . دعاهاى پيامبر خدا براى تأمين نيازهاى ديگران يا براى كسانى كه خدمتى به ايشان داشته اند نيز داراى پيام اعتقادى است ؛ زيرا اجابت اين دعاها ، حاكى از جايگاه رفيع پيامبر صلى الله عليه و آله نزد خداوند متعال است ؛ اما بايد توجه داشت كه اين گونه از دعاها بسا كه دلالتى بر جايگاه معنوى اشخاصى كه مورد دعا قرار گرفته اند ، نداشته باشد . از اين رو ، دانشمندان علم رجال ، هر دعايى را از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام ، دليل شايستگى و
[١] ر . ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ٢ ص ٩٤ ح ١١٩٣ .[٢] المناقب ، كوفى : ج ١ ص ١٠٣ ح ٥٢ .