٣٦٠٣.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إذا وُضِعَتِ المائِدَةُ فَلايَقومُ رَجُلٌ حَتّى تُرفَعَ المائِدَةُ ، ولا يَرفَعُ يَدَهُ وإن شَبِعَ حَتّى يَفرُغَ القَومُ ، وَليُعذِر [٢] ؛ فَإِنَّ الرَّجُلَ يُخجِلُ جَليسَهُ فَيَقبِضُ يَدَهُ ، وعَسى أن يَكونَ لَهُ في الطَّعامِ حاجَةٌُ. [٣]

١١ / ١٠ . ما يَنبغى بَعدَ الأكلِ

أ ـ شُكرُ اللّه ِ

٣٦٠٤.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : الطّاعِمُ الشّاكِرُ لَهُ مِنَ الأَجرِ كَأَجرِ الصّائِمِ المُحتَسِبِ. [٤]

٣٦٠٥.عنه صلى الله عليه و آله : إذا رُفِعَتِ المائِدَةُ فَقُل : الحَمدُ للّه ِِ رَبِّ العالَمينَ ، اللّهُمَّ اجعَلها نِعمَةً مَشكورَةً. [٥]

٣٦٠٦.عنه صلى الله عليه و آله : ما مِن رَجُلٍ يَجمَعُ عِيالَهُ ويَضَعُ مائِدَةً بَينَ يَدَيهِ ويُسَمّي ويُسَمّونَ في أوَّلِ الطَّعامِ ، ويَحمَدونَ اللّه َ عز و جل في آخِرِهِ فَتَرتَفِعُ المائِدَةُ ، حَتّى يُغفَرَ لَهُم. [٦]

٣٦٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : انسان ، در نشستن در صدر خانه اش ، سوار شدن بر اسبش ، امامت [ـِ جماعت ]در خانه اش ، و آغاز كردن در سفره اش ، سزاوارتر [از ديگران ]است .

ه ـ طول دادن غذا، تا وقتى كه همه دست بكِشند

٣٦٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه سفره انداخته شد ، انسان (صاحب خانه) نبايد برخيزد تا آن گاه كه سفره ، جمع شود ، و نبايد دست از خوردن بكِشد ، تا وقتى كه همگان دست از خوردن بكِشند ، و بايد خود را به خوردن مشغول كند ؛ چرا كه در غير اين صورت ، ميهمانش خجالت مى كشد و دست از خوردن برمى دارد ، در حالى كه ممكن است هنوز نياز داشته باشد .

١١ / ١٠ . آنچه بعد از خوردن ، شايسته است

الف ـ گزاردن شكر خداوند

٣٦٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سيرِ سپاس گزار ، مزدش همانند مزد روزه دارى است كه براى خدا روزه گرفته باشد .

٣٦٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه سفره جمع شد ، بگو : «سپاس ، خداوند را كه پروردگارِ جهانيان است . بار خدايا! اين غذا را نعمتى قرار ده كه شكرش به جاى آورده شده باشد» .

٣٦٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ مردى نيست كه خانواده اش را جمع كند و سفره اش را بيندازد و همگى غذايشان را با «بسم اللّه » شروع كنند و در پايان ، سپاس خداوند عز و جل را به جاى آورند و سفره جمع شود ، مگر آن كه آمرزيده شوند .

[١] النوادر للراوندي : ص ٢٧٥ ح ٥٤١.[٢] الإعذار : المبالغة في الأمر ، أي ليُبالغ في الأكل . وقيل : إنّما هو «و ليُعذِّر» من التعذير : التقصير . أي ليقصّر في الأكل ليتوفّر على الباقين ، وَلْيُرِ أنّه يبالغ (النهاية : ج ٣ ص ١٩٨ «عذر») .[٣] سنن ابن ماجة : ج ٢ ص ١٠٩٦ ح ٣٢٩٥ .[٤] الكافي : ج ٢ ص ٩٤ ح ١.[٥] مكارم الأخلاق : ج ١ ص ٣١٠ ح ٩٩١ .[٦] الكافي : ج ٦ ص ٢٩٦ ح ٢٥.