گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٨٠
الحديث
١٨٤٣.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : دَخَلَ رجُلٌ الجَنَّةَ فرَأى مَكتوبا على بابِها: الصَّدقَةُ بعَشرِ أمثالِها، والقَرضُ بثَمانيَةَ عَشَرَ . [١]
١٨٤٤.عنه صلى الله عليه و آله : دَخَلتُ الجَنَّةَ فرأيتُ على بابِها : الصَّدَقةُ بعَشرَةٍ ، والقَرضُ بثَمانِيَةَ عَشرَ ، فقلتُ : يا جَبرَئيلُ ، كيفَ صارَتِ الصَّدَقةُ بعَشرَةٍ والقَرضُ بثَمانِيَةَ عَشرَ ؟ قالَ : لأنَّ الصَّدَقةَ تَقَعُ على يدِ الغَنِيّ والفَقيرِ ، والقَرضُ لا يَقَعُ إلّا في يدِ مَن يَحتاجُ إلَيه . [٢]
٢٩ / ٢ . إنظارُ المُعسِرِ
الكتاب
« وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ» . [٣]
الحديث
١٨٤٥.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : مَن أنظَرَ مُعسِرا أظَلَّهُ اللّه ُ بظِلِّهِ يَومَ لا ظِلَّ إلّا ظلُّهُ . [٤]
١٨٤٦.عنه صلى الله عليه و آله : كما لا يَحِلُّ لِغَريمِكَ أن يَمطُلَكَ وهُو مُوسِرٌ ، فكذلكَ لا يَحِلُّ لكَ أن تُعسِرَهُ إذا عَلِمتَ أ نّهُ مُعسِرٌ . [٥]
حديث
١٨٤٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مردى وارد بهشت شد . ديد كه بر درِ آن ، نوشته است : «[ثواب ]صدقه ، ده برابرِ آن است و [ثواب]قرض دادن ، هجده برابر» .
١٨٤٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : وارد بهشت شدم . ديدم بر در آن ، نوشته است: «[ثواب ]صدقه، ده برابر است و [ثواب ]قرض دادن ، هجده برابر» . گفتم: اى جبرئيل! چرا صدقه ده برابر و قرض ، هجده برابر است؟ گفت : «زيرا صدقه به دست نيازمند و بى نياز مى رسد ؛ امّا قرض ، جز به دست كسى كه به آن نياز دارد، نمى رسد» .
٢٩ / ٢ . مهلت دادن به بدهكار تنگ دست
قرآن
«و اگر [ بدهكارتان ] تنگ دست باشد، پس تا [ هنگام ]گشايش، مهلتى به او دهيد و [ اگر به راستى قدرت پرداخت ندارد، ]بخشيدن آن ، براى شما بهتر است ، اگر بدانيد» .
حديث
١٨٤٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه به تنگ دستى مهلت دهد، خداوند، در روزى كه هيچ سايه اى جز سايه او نيست، وى را در سايه خود در مى آورد .
١٨٤٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همچنان كه بدهكار تو ، اگر توانگر باشد ، روا نيست در پرداخت بدهى اش به تو تعلّل ورزد، بر تو نيز روا نيست كه اگر بدانى تنگ دست است، او را تحت فشار قرار دهى.
[١] الترغيب والترهيب : ج ٢ ص ٤٠ ح ٣.[٢] كنز العمّال: ج ٦ ص ٢١٠ ح ١٥٣٧٣.[٣] البقرة : ٢٨٠.[٤] الكافي : ج ٨ ص ٩ ح ١.[٥] ثواب الأعمال : ص ١٦٧ ح ٥.