٤٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ في وَصِيَتِه لِعَليٍّ عليه السلام ـ: يا عَلِيُّ ، لا تَسكُنِ الرُّسْتاقَ ، فإنَّ شُيُوخَهُم جَهَلَةٌ ، وشُبّانَهُم عَرَمَةٌ ، ونِسوانَهُم كَشَفَةٌ ، والعالِمُ بَينَهُم كالجِيفَةِ بينَ الكِلابِ . [٥]

الفصل الثّامن : علامات الجاهل

الكتاب

« وَ إِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُواْ مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُواْ بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَا أَوَ لَوْ كَانَ ءَابَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْـئا وَ لَا يَهْتَدُونَ » . [٦]

فصل هفتم : جهل

٧ / ١ . هشدار درباره جهل

قرآن

«قطعاً بدترين جنبندگان نزد خدا ، كران و لالانى اند كه نمى انديشند» .

حديث

٣٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى على ! هيچ تنگ دستى اى ، بدتر از نادانى نيست و هيچ سرمايه اى ، سودمندتر از خردمندى نيست .

٣٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ، هيچ كس را به سبب نادانى ، عزيز نكرد و هيچ كس را به سبب بردبارى ، خوار نساخت .

٣٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بدىِ دنيا و آخرت، با نادانى است. [٧]

٧ / ٢ . لزوم كوچ از جوامع جاهل

٤٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در سفارش به على عليه السلام ـ: اى على! در روستا[ هايى كه تحصيل دانش در آنها مقدور نيست ]سكونت مكن ؛ چرا كه پيرانش ، نادان اند و جوانانش ، شرور و زنانش ، بى حجاب ، و عالِم در ميان آنها چونان لاشه مُردارى است در ميان سگان.

فصل هشتم : نشانه هاى جاهل

قرآن

«و چون به آنان گفته شود : «از آنچه خدا نازل كرده است ، پيروى كنيد» ، مى گويند: نه ؛ بلكه از چيزى كه پدران خود را بر آن يافته ايم، پيروى مى كنيم. آيا هر چند پدرانشان چيزى را درك نمى كرده و به راه صواب نمى رفته اند [ ، باز هم در خور پيروى هستند] ؟» .

[١] الأنفال : ٢٢ .[٢] الكافي : ج ١ ص ٢٥ ح ٢٥ .[٣] الكافي: ج ٢ ص ١١٢ ح ٥ .[٤] روضة الواعظين : ص ١٧ .[٥] جامع الأخبار : ص ٣٩١ ح ١٠٩١ .[٦] البقرة : ١٧٠.[٧] روضة الواعظين : ص ١٧ .