گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨٨٨

الفصل السّادس : الفساد

٦ / ١ . ما يُوجِبُ الفَساد

الكتاب

« ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعْضَ الَّذِى عَمِلُواْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » . [١]

« وَ يَـقَوْمِ أَوْفُواْ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَ لَا تَعْثَوْاْ فِى الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ » . [٢]

الحديث

٣٠٠٦.الخصال : قال رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : صِنفانِ مِن اُمَّتي إذا صَلُحا صَلُحَت اُمَّتي ، وإذا فَسَدا فَسَدَت اُمَّتي ، قيلَ : يارسولَ اللّه ِ ، ومَن هُما ؟ قالَ : الفُقَهاءُ والاُمَراءُ . [٣]

٣٠٠٧.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إنّ المَعصيَةَ إذا عَمِلَ بها العَبدُ سِرّا لم تَضُرَّ إلّا عامِلَها ، وإذا عَمِلَ بها عَلانِيَةً ولم يُغَيَّرْ علَيهِ أضَرَّت بالعامَّةِ . [٤]

٣٠٠٨.عنه صلى الله عليه و آله : كيفَ يُقَدِّسُ اللّه ُ قَوما لا يُؤخَذُ لِضَعيفِهِم مِن شَديدِهِم ؟ ! [٥]

٦ / ٢ . ما يَدفَعُ الفَسادَ

« فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَءَاتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَآءُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَـكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَــلَمِينَ » . [٦]

فصل ششم : فساد

٦ / ١ . آنچه موجب فساد مى شود

قرآن

«به خاطر كارهايى كه مردم انجام داده اند ، فساد در خشكى و دريا نمودار شده است، تا [ سزاىِ ]بعضى از آنچه را كه كرده اند ، به آنان بچشاند، باشد كه باز گردند» .

«و اى قوم من! پيمانه و ترازو را به داد، تمام دهيد و حقوق مردم را كم مدهيد و در زمين به فساد سر برمداريد» .

حديث

٣٠٠٦.الخصال : پيامبر خدا فرمود : «دو گروه از امّت من هستند كه اگر آنها درست شوند ، امّتم درست شود و اگر آنها فاسد گردند ، امّتم فاسد مى گردد» . گفته شد : اى پيامبر خدا! آن دو گروه كدام اند؟ فرمود: «دين شناسان و زمامداران» .

٣٠٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : گناه را هرگاه بنده ، پنهانى مرتكب شود ، به كسى جز صاحب آن ، زيانى نمى رساند و هرگاه آشكارا انجامش دهد و مردم او را منع نكنند، آن گناه به عموم مردم ، آسيب خواهد رساند.

٣٠٠٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : چگونه خداوند ، پاك گردانَد مردمى را كه حقّ ناتوان آنها از زورمندشان گرفته نمى شود؟!

٦ / ٢ . آنچه فساد را از بين مى برد

«پس آنان را به اذن خدا شكست دادند و داوود، جالوت را كُشت ؛ و خداوند به او پادشاهى و حكمت ، ارزانى داشت و از آنچه مى خواست ، به او آموخت. و اگر خداوند برخى از مردم را به وسيله برخى ديگر دفع نمى كرد، قطعاً زمين ، تباه مى گرديد ؛ ولى خداوند نسبت به جهانيان ، تفضّل دارد» .