گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٠٠

الفصل السّابع : ما ينبغي حين الدّعاء

٧/١.الاِستِكانَهُ وَالتَّضَرُّعُ وَالخُشوعُ وَالخُضوعُ

الكتاب

« فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ وَهَبْنَا لَهُ يَحْيَى وَ أَصْلَحْنَا لَهُ زَوْجَهُ إِنَّهُمْ كَانُواْ يُسَـرِعُونَ فِى الْخَيْرَ تِ وَ يَدْعُونَنَا رَغَبًا وَ رَهَبًا وَ كَانُواْ لَنَا خَـشِعِينَ » . [١]

الحديث

٢٣٥٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : رَفعُ الأَيدي مِنَ الاِستِكانَةِ الَّتي قالَ اللّه ُ عز و جل : «فَمَا اسْتَكَانُواْ لِرَبِّهِمْ وَ مَايَتَضَرَّعُونَ» . [٢]

٢٣٥١.عنه صلى الله عليه و آله ـ فِي الدُّعاءِ ـ: أسأَ لُكَ مَسأَلَةَ المُستَكينِ ، وأبتَهِلُ إلَيكَ ابتِهالَ المُذنِبِ الذَّليلِ ، وأدعوكَ دُعاءَ الخائِفِ الضَّريرِ ، مَن خَضَعَت لَكَ رَقَبَتُهُ ، وفاضَت لَكَ عَيناهُ ، وذَلَّ جَسَدُهُ ، ورَغِمَ أنفُهُ لَكَ . [٣]

٧ / ٢ . البُكاءُ أوِ التَّباكي

٢٣٥٢.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : البُكاءُ مِن خَشيَةِ اللّه ِ مِفتاحُ الرَّحمَةِ ، وعَلامَةُ القَبولِ ، وبابُ الإِجابَةِ . [٤]

٢٣٥٣.عنه صلى الله عليه و آله : اِغتَنِمُوا الدُّعاءَ عِندَ الرِّقَّةِ ؛ فَإِنَّها رَحمَةٌ. [٥]

فصل هفتم : بايسته هاى هنگام دعا

٧ / ١ . خاكسارى و خوارى و فروتنى و افتادگى

قرآن

«پس [ دعاى ] او (زكريّا) را اجابت كرديم، و يحيى را بدو بخشيديم و همسرش را براى او شايسته [ و آماده حمل ]كرديم؛ زيرا آنان در كارهاى نيك شتاب مى كردند و ما را از روى رغبت و بيم مى خواندند و در برابر ما فروتن بودند» .

حديث

٢٣٥٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بلند كردن دست ها [به دعا]، از همان خاكسارى اى است كه خداوند عز و جل فرموده است : «ولى نسبت به پروردگارشان خاكسارى نكردند و به زارى درنيامدند» .

٢٣٥١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در دعا ـ: خاكسارانه از تو مى خواهم و چونان گنهكارِ خوار ، به درگاهت التماس مى كنم و همچون نابيناى هراسان ـ كه در برابر تو گردن نهاده و چشمانش از اشك مى جوشد و فروتنى مى كند و در پيشگاهت خوار [و رام ]است ـ تو را مى خوانم .

٧ / ٢ . گريستن يا حالت گريه به خود گرفتن

٢٣٥٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : گريستن از ترس خدا ، كليدِ رحمت و نشانه پذيرش و دَرِ اجابت [ـِ دعا ]است.

٢٣٥٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دعا كردن در هنگام رقّت قلب را غنيمت شماريد ؛ زيرا رقّت قلب ، رحمت است.