١٩٠١.تنبيه الخواطر : قيلَ : مَرَّ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله بقَومٍ فيهِم رجُلٌ يَرفَعُ حَجَرا يُقالُ لَهُ : حَجَرُ الأشِدّاءِ ، وهُم يَعجَبونَ مِنهُ ، ... فقالَ : أفَلا اُخبِرُكُم بما هُو أشَدُّ مِنهُ ؟ رجُلٌ سَبَّهُ رجُلٌ فحَلُمَ عَنهُ فغَلَبَ نَفسَهُ، وغَلَبَ شَيطانَهُ وشَيطانَ صاحِبِهِ . [٤]

١ / ٥ . مَن غَلَبَ هَواهُ أتَتهُ الدُّنيا راغِمَةً

١٩٠٢.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : يقولُ اللّه ُ عز و جل : وعِزَّتي وجَلالي ... لايُؤثِرُ عَبدٌ هَوايَ على هَواهُ إلّا استَحفَظتُهُ مَلائكَتي، وكَفَّلتُ السَّماواتِ والأرَضِينَ (الأرضَ) رِزقَهُ ، وكُنتُ لَهُ مِن وراءِ تِجارَةِ كُلِّ تاجِرٍ ، وأتَتهُ الدُّنيا وهِيَ راغِمَةٌ . [٥]

١ / ٣ . مخالفت با هوس

قرآن

«و امّا كسى كه از ايستادن در برابر پروردگارش هراسيد، و نفْس [ خود ] را از هوس باز داشت، پس جايگاه او همان بهشت است» .

حديث

١٨٩٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خوشا به حال كسى كه شهوت نقد را به خاطر وعده اى [بهشتى ]كه آن را نديده است، رها كند!

١ / ٤ . قوى ترينِ مردم ، كسى است كه بر هوس خود ، پيروز شود

١٩٠٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شجاع ترينِ مردم، كسى است كه بر هوس خود چيره آيد.

١٩٠١.تنبيه الخواطر : گفته شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله به عدّه اى بر خورد كه در ميان آنان، مردى در حال بلند كردن سنگى به نام سنگ پهلوانان بود و مردم از [نيروى ]او تعجّب مى كردند. پيامبر خدا فرمود : «آيا به شما بگويم كه پهلوان تر از اين مرد، كيست؟ مردى كه ديگرى او را دشنام دهد و او بردبارى ورزد و بر نفْس خود چيره آيد و بر شيطان خود و شيطان او غلبه كند».

١ / ٥ . خضوع دنيا در برابر چيره شونده بر هَوَس

١٩٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جل مى فرمايد: «سوگند به عزّت و جلالم... كه هيچ بنده اى دلخواه مرا بر دلخواه خودش ترجيح نمى دهد، مگر اين كه فرشتگانم را به نگهبانى از او مى گمارم و آسمان ها و زمين ها را ضامن روزىِ او مى گردانم و در پس تجارتِ هر تاجرى، به فكر اويم و دنيا به رغم ميل خود (ذليلانه)، سوى او مى آيد» .

[١] النازعات : ٤٠ و ٤١.[٢] تحف العقول : ص ٤٩ .[٣] معاني الأخبار : ص ١٩٥ ح ١.[٤] تنبيه الخواطر : ج ٢ ص ١٠ .[٥] الكافي : ج ٢ ص ٣٣٥ ح ٢.