« يَـأَيُّهَا النَّبِىُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَـبِرُونَ يَغْلِبُواْ مِاْئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّاْئَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَايَفْقَهُونَ » . [٣]

الحديث

١٨٠٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إنّ النَّصرَ مَع الصَّبرِ ، والفَرَجَ مع الكَربِ ، وإنّ مَع العُسرِ يُسرا . [٤]

٢٢ / ٣ . الصَّبرُ والفَرَجُ

١٨٠١.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : بِالصَّبرِ يُتَوَقَّعُ الفَرَجُ ، ومَن يُدمِنْ قَرعَ البابِ يَلِجْ . [٥]

٢٢ / ٤ . تفسيرُ الصَّبرِ

١٨٠٢.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ فيما سأل جبرئيل ـ: يا جَبرَئيلُ! فما تَفسيرُ الصَّبرِ ؟ قالَ : تَصبِرُ في الضَّرّاءِ كما تَصبِرُ في السَّرّاءِ ، وفي الفاقَةِ كما تَصبِرُ في الغَناءِ ، وفي البَلاءِ كما تَصبِرُ في العافيَةِ، فلا يَشكُو حالَهُ عندَ المَخلوقِ بما يُصِيبُهُ مِن البَلاءِ . [٦]

حديث

١٧٩٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در شكيبايى بر ناملايمات ، خير بسيارى نهفته است .

١٧٩٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شكيبايى، بهترين مركب است . خداوند به هيچ بنده اى، روزى اى بهتر و فراخ تر از شكيبايى نداده است .

٢٢ / ٢ . شكيبايى و پيروزى

قرآن

«اى پيامبر! مؤمنان را به جهاد برانگيز. اگر از [ ميان ] شما، بيست تن شكيبا باشند، بر دويست تن چيره مى شوند، و اگر از شما يكصد تن باشند، بر هزار تن از كافرانْ پيروز مى گردند؛ چرا كه آنان قومى اند كه نمى فهمند» .

حديث

١٨٠٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا پيروزى، با شكيبايى همراه است و گشايش ، با گرفتارى . و بى گمان، با هر دشوارى ، آسانى اى هست .

٢٢ / ٣ . شكيبايى و گشايش

١٨٠١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : با شكيبايى ، انتظار گشايش مى رود و كسى كه پيوسته درى را بكوبد، [عاقبت ]آن در به رويش باز مى شود .

٢٢ / ٤ . معناى شكيبايى

١٨٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : [از جبرئيل عليه السلام پرسيدم]: اى جبرئيل! معناى شكيبايى چيست؟ جبرئيل عليه السلام گفت : «اين كه در سختى، همان گونه شكيب ورزى كه در [روزگار ]آسايش ، شكيبايى مى كنى ، و در تهى دستى ، چنان شكيبايى كنى كه در توانگرى ، شكيبايى مى كنى ، و در بيمارى و گرفتارى نيز همان گونه شكيبايى كنى كه در زمان عافيت ، شكيبايى مى كنى . [آدم شكيبا ]از بلايى كه به او مى رسد، نزد مخلوق ، شِكوه نمى كند» .

[١] مسكّن الفؤاد: ص ٤٨ .[٢] مسكّن الفؤاد : ص ٥٠ .[٣] الأنفال : ٦٥ .[٤] مكارم الأخلاق : ج ٢ ص ٣٧٧ ح ٢٦٦١.[٥] كنزالفوائد : ج ١ ص ١٣٩ .[٦] معاني الأخبار : ص ٢٦١ ح ١ .