١٧٠٩.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ لِمُعاذِ بنِ جَبَلٍ لَمّا بَعَثَهُ إلَى اليَمَن: يا مُعاذُ ، عَلِّمهُم كِتابَ اللّه ِ ، وأحسِن أدَبَهُم عَلَى الأَخلاقِ الصّالِحَةِ . [٧]

١٧١٠.الإمام زين العابدين عليه السلام : كَتَبَ رَسولُ اللّه صلى الله عليه و آله لِعَتّابِ بنِ أسيدٍ عَهدا عَلى أهلِ مَكَّةَ . . . : «وقَد قَلَّدَ مُحَمَّدٌ رَسولُ اللّه ِ عَتّابَ بنَ أسيدٍ أحكامَكُم ومَصالِحَكُم ، قَد فَوَّضَ إلَيهِ تَنبيهَ غافِلِكُم ، وتَعليمَ جاهِلِكُم ، وتَقويمَ أوَدِ [٨] مُضطَرِبِكُم ، وتَأديبَ مَن زالَ عَن أدَبِ اللّه ِ مِنكُم» . [٩]

١٧٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ، هيچ بنده اى را پست نشمرْد، مگر آن كه او را از دانش و ادب ، محروم ساخت.

٨ / ٣ . آثار ادب

١٧٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ادبِ نيكو ، زيور خِرَد است.

١٧٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه حَسَبش او را بنشاند [و فرودست كند] ، ادبش او را برمى خيزانَد [و بلندپايه مى گردانَد] .

٨ / ٤ . مسئولان تربيت

الف ـ خداوند عز و جل

١٧٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مرا پروردگارم تربيت كرد و نيكو تربيتم كرد.

١٧٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بيمارى ، تازيانه خدا در روى زمين است و با آن ، بندگانش را تأديب [و تنبيه ]مى كند.

ب ـ پيامبران

١٧٠٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جل به من دستور داد كه آنچه را به من آموخته است ، به شما تعليم دهم ، و ادبتان آموزم.

ج ـ دانايان و فرمان روايان

١٧٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به مُعاذ بن جَبَل ، در هنگام فرستادنش به يمن ـ: اى معاذ!كتاب خدا را به مردم يمن بياموز و آنان را بر پايه اخلاق شايسته ، به خوبى تربيت كن.

١٧١٠.امام زين العابدين عليه السلام : پيامبر خدا در فرمانى كه به موجب آن ، عَتّاب بن اَسيد را بر مردم مكّه گماشت ، چنين نوشت : «...محمّد پيامبر خدا ، احكام و مصالح شما را به عتّاب بن اسيد سپرد و به او اختيار [و وظيفه ]داد كه غفلت زدگانِ شما را هشيار كند ، و نادانتان را آموزش دهد ، و نااستوارتان را استوار گردانَد ، و منحرف شدگان از ادبِ خدا را ادب آموزد».

[١] مسند الشهاب : ج ٢ ص ١٧ ح ٧٩٥.[٢] جامع الأخبار : ص ٣٣٧ .[٣] ربيع الأبرار : ج ٣ ص ٢٦١ .[٤] مجمع البيان : ج ١٠ ص ٥٠٠ .[٥] كنز العمّال : ج ٣ ص ٣٠٦ ح ٦٦٨٠.[٦] نوادر الاُصول : ج ١ ص ٢٥٥.[٧] تحف العقول : ص ٢٥ .[٨] الأوَد : العِوَج (النهاية : ج ١ ص ٧٩ «أود») .[٩] التفسير المنسوب إلى الإمام العسكري عليه السلام : ص ٥٥٦ ح ٣٢٩ .