گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١
الحديث
٤٩.مسند ابن حنبل عن النّعمان بن مُقرّن : سَبَّ رَجُلٌ رَجُلاً عِندَهُ [ صلى الله عليه و آله ] فَجَعَلَ الرَّجُلُ المَسبوبُ ، يَقولُ : عَلَيكَ السَّلامُ . قالَ رَسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : أما إنَّ مَلَكاً بَينَكُما يَذُبُّ عَنكَ ، كُلَّما يَشتِمُكَ هذا قالَ لَهُ : بَل أنتَ ، وأنتَ أحَقُّ بِهِ ، وإذا قالَ [١] لَهُ : عَلَيكَ السَّلامُ قالَ : لا ، بَل لَكَ ، أنتَ أحَقُّ بِهِ. [٢]
١٠ / ٢ . السُّكوتُ عِندَ المُنازَعَةِ
٥٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إنَّ موسى عليه السلام لَقِيَ الخِضْرَ عليه السلام فَقالَ : أوصِني . فَقالَ الخِضْرُ : . . . أعرِض عَنِ الجُهّالِ ، وَاحلُم عَنِ السُّفَهاءِ ، فَإِنَّ ذلِكَ فَضلُ الحُلَماءِ وزَينُ العُلَماءِ ، إذا شَتَمَكَ الجاهِلُ فَاسكُت عَنهُ سَلَماً وجانِبهُ حَزماً ، فَإِنَّ ما بَقِيَ مِن جَهلِهِ عَلَيكَ وشَتمِهِ إيّاكَ أكثَرُ . [٣]
١٠ / ٣ . الإِعراض
الكتاب
« خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَـهِلِينَ » . [٤]
حديث
٤٩.مسند ابن حنبل ـ به نقل از نعمان بن مُقرّن ـ: مردى ، شخصى را در نزد پيامبر صلى الله عليه و آله دشنام مى داد و او در جواب مى گفت : بر تو سلام! پيامبر صلى الله عليه و آله [ خطاب به فردى كه با سلام ، به دشنامْ دهنده جواب مى داد ، ]فرمود : «آگاه باش! فرشته اى در ميان شما دو نفر است كه از تو دفاع مى كند . هر گاه او تو را دشنام مى دهد ، فرشته [به او ]مى گويد : تو چنينى ؛ بلكه تو سزاوارترى ، و وقتى تو در پاسخ مى گويى : بر تو سلام ، [آن فرشته ]مى گويد : نه ؛ بلكه تو سزاوار [ سلام ]هستى » .
١٠ / ٢ . خاموشى ، هنگام كشمكش
٥٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : موسى عليه السلام ، خضر عليه السلام را ملاقات كرد و گفت : مرا پند ده . خضر عليه السلام گفت : «. . . از نادانان ، كناره گيرى كن و در برابر ابلهان ، بردبار باش ؛ زيرا اين براى بردباران ، فضيلت و براى آگاهان ، زينت است . اگر نادانىْ تو را دشنام داد ، به ملايمت سكوت كن و با دورانديشى ، از او كناره بگير ؛ زيرا ثوابى كه از نادانى و دشنام او به تو برايت باقى مانده ، بيشتر است» .
١٠ / ٣ . كناره گيرى
قرآن
«گذشت پيشه كن، و به [ كار ] پسنديده فرمان ده، و از نادانان رُخ برتاب» .
[١] كذا في المصدر ، والصحيح : «قلتَ» كما في كنز العمّال .[٢] مسند ابن حنبل : ج ٩ ص ١٩١ ح ٢٣٨٠٦ .[٣] منية المريد : ص ١٤٠ .[٤] الأعراف : ١٩٩.