حديث ثقلين كه در آن ، پيامبر خدا ، اهل بيت خود را «همسنگ قرآن» معرّفى كرده و با تأكيد تمام ، جامعه اسلامى را به پيروى از آنان در كنار قرآن فرا خوانده است ، يكى از مبانى استوار و خدشه ناپذير شناخت اهل بيت عليهم السلام و اثبات مرجعيّت علمى و استمرار امامت و رهبرى آنان تا دامنه قيامت است .

يك . متن حديث ثقلين

متن حديث ثقلين كه در منابع معتبر حديثى با اندكى تفاوت در لفظ ، از پيامبر خدا روايت شده است ، اين است : إِنِّى تارِكٌ فيكُمُ الثِّقلَينِ ، ما إِن تَمَسَّكتُم بِهِما لَن تَضِلُّوا ؛ كِتابَ اللّه ِ وعِترَتى أهلَ بَيتى ؛ فَإِنَّهُما لَن يَفتَرِقا حَتَّى يَرِدا عَلَىَّ الحَوضَ . من دو چيز گران بها در ميان شما به جا مى گذارم . بدانيد كه اگر به آن دو چنگ بزنيد ، هرگز گم راه نمى شويد : كتاب خدا و عترتم، همان خاندانم . اين دو ، هرگز از هم جدا نمى شوند تا در كنار حوض ، بر من وارد شوند .

دو . سند حديث ثقلين

حديث ثقلين ، يكى از معدود احاديث متواترى است كه در منابع حديثى اهل سنّت و پيروان اهل بيت عليهم السلام با طرق مختلف ، روايت شده و صدور آن از پيامبر خدا قطعى ، غير قابل ترديد و مورد اتّفاق مسلمانان است . اين روايت توسط چهل و چهار نفر از اصحاب پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و هفده تن از طبقه بعد از اصحاب پيامبر خدا كه اصطلاحا تابعين ناميده مى شوند گزارش شده است . پس از صحابه و تابعين نيز بسيارى از علما و ائمّه حديث و بزرگان اهل سنّت قرن دوم تا قرن چهاردهم هجرى ، اين حديث را در آثار خود آورده اند . در برخى از كتاب هايى كه بدين موضوع پرداخته اند ، نام بيش از سيصد تن از آنان آمده است . [١]

سه . صحّت و صدور حديث ثقلين

تأمّل در تواتر «معنوى» و بلكه «لفظىِ» حديث ثقلين و كثرت راويان آن در همه طبقات از يك سو ، و ناهمگونى گروه هاى فكرى و سياسى گزارش كننده اين حديث از سوى ديگر ، هر گونه ترديد در صدور آن را

[١] ر . ك : نفحات الأزهار: ج١ ص١٩٩ و ج٢ ص ٩١ .